Hoe herken je een tweezijdige hypothesetoets aan de vraagstelling?

Een tweezijdige hypothesetoets herken je aan de formulering in de vraagstelling die geen specifieke richting aangeeft voor de verwachte verandering. Het gaat erom of iets anders is dan een bepaalde waarde, niet per se groter of kleiner.

Kenmerken van een tweezijdige toets:

• Vraagstelling: De vraag bevat woorden zoals "verandert", "wijkt af", "is anders dan", of "is niet gelijk aan". Deze woorden suggereren dat de waarde zowel hoger als lager kan zijn dan de verwachte waarde.
• Alternatieve hypothese ($H_1$): De alternatieve hypothese gebruikt het "ongelijk aan"-teken ($\neq$). Bijvoorbeeld, $H_1: \mu_X \neq 250$. Dit betekent dat de werkelijke gemiddelde waarde ($\mu_X$) zowel kleiner als groter kan zijn dan de nulhypothese waarde (hier 250).

Verschil met eenzijdige toetsen: Bij een eenzijdige toets wordt wel een specifieke richting verwacht:

• Linkszijdige toets: De vraagstelling bevat woorden als "minder dan", "kleiner dan", "daalt", of "neemt af". De alternatieve hypothese is dan $H_1: \mu_X < \text{waarde}$.
  • Voorbeeld: "Meneer Spee beweert dat bestuurders onder de 30 jaar door hun rijstijl minder zuinig rijden." Hier is de richting duidelijk: de actieradius zou kleiner zijn.
• Rechtszijdige toets: De vraagstelling bevat woorden als "meer dan", "groter dan", "stijgt", of "neemt toe". De alternatieve hypothese is dan $H_1: \mu_X > \text{waarde}$.
  • Voorbeeld: "Van bestuurders boven de 50 jaar vermoedt meneer Spee dat deze door hun rijstijl juist zuiniger rijden." Hier is de richting ook duidelijk: de actieradius zou groter zijn.

Voorbeeld van een tweezijdige toets: Stel, de vraag is: "Men vraagt zich af of de actieradius verandert bij gebruik van banden van het merk Peacestone." Het sleutelwoord "verandert" geeft aan dat de actieradius zowel meer als minder kan zijn. Er is geen specifieke richting. Daarom is dit een tweezijdige toets met $H_1: \mu_X \neq 250$.