Bij scheidingsmethoden kom je verschillende termen tegen voor de stoffen die je scheidt of overhoudt. Filtraat, residu en destillaat zijn zulke termen, die elk horen bij een specifieke scheidingsmethode.
Filtreren, filtraat en residu
Filtreren is een scheidingsmethode die je gebruikt om een vaste stof uit een vloeistof te scheiden op basis van deeltjesgrootte. Je giet het mengsel door een filter, dat kleine gaatjes heeft.
- Het filtraat is de vloeistof die door het filter heen is gegaan en die je opvangt. Het is de vloeistof die de kleine deeltjes bevat of waar de vaste deeltjes uit zijn verwijderd.
- Voorbeeld: Als je koffie zet, is de koffie die in je kopje terechtkomt het filtraat.
- Het residu (bij filtreren) is de vaste stof die achterblijft in het filter, omdat de deeltjes te groot waren om erdoorheen te gaan.
- Voorbeeld: De koffiedrab die in het filter achterblijft na het koffiezetten, is het residu. Bij het scheiden van zand en water door filtratie, is het zand dat in het filter blijft liggen het residu.
Destilleren, destillaat en residu
Destilleren is een scheidingsmethode die je gebruikt om vloeistoffen van elkaar te scheiden op basis van een verschil in kookpunt, of om een vaste stof uit een vloeistof te scheiden waarbij je de vloeistof wilt opvangen. Je verwarmt het mengsel, de vloeistof met het laagste kookpunt verdampt als eerste, en die damp wordt opgevangen en afgekoeld zodat het weer een vloeistof wordt.
- Het destillaat is de vloeistof die je opvangt na het destilleren. Het is de stof die eerst verdampt is en daarna weer is afgekoeld tot vloeistof.
- Voorbeeld: Als je sterke drank zoals jenever maakt door moutwijn te destilleren, is de alcohol die je opvangt het destillaat.
- Het residu (bij destilleren) is de stof die achterblijft in het verwarmingsvat, omdat deze een hoger kookpunt heeft en dus niet verdampt is (of pas veel later).
- Voorbeeld: In het voorbeeld van jenever maken, is het residu voornamelijk water en andere stoffen die in de moutwijn zaten en een hoger kookpunt hadden dan alcohol.
Kortom, filtraat en residu zijn de producten van filtratie (vloeistof door het filter, vaste stof in het filter), terwijl destillaat en residu de producten zijn van destillatie (opgevangen verdampte vloeistof, en de stof die achterblijft in het vat).
Scheikunde