Om de kans te berekenen dat je 0 blauwe knikkers pakt wanneer je 6 knikkers trekt zonder terugleggen, kun je de Laplace-methode gebruiken in combinatie met combinaties. Dit is een veelgebruikte methode bij kansberekening waarbij de volgorde van trekken niet belangrijk is.
De Laplace-methode
De Laplace-methode stelt dat de kans op een bepaalde gebeurtenis gelijk is aan het aantal gunstige uitkomsten gedeeld door het totaal aantal mogelijke uitkomsten.
P(gebeurtenis)=totaal aantal mogelijke uitkomstenaantal gunstige uitkomsten
Stap 1: Bepaal het totaal aantal mogelijke uitkomsten
Je hebt een vaas met:
- 5 rode knikkers
- 7 witte knikkers
- 9 blauwe knikkers
In totaal zijn dit 5+7+9=21 knikkers.
Je trekt 6 knikkers uit deze 21 knikkers. Omdat de volgorde waarin je de knikkers trekt niet uitmaakt voor de samenstelling van de groep van 6, gebruik je combinaties. Het totaal aantal manieren om 6 knikkers uit 21 te kiezen is:
(621)=6!(21−6)!21!=6!15!21!
Dit is het totaal aantal mogelijke uitkomsten.
Stap 2: Bepaal het aantal gunstige uitkomsten
Een gunstige uitkomst is dat je 0 blauwe knikkers pakt. Dit betekent dat alle 6 de knikkers die je pakt, niet blauw moeten zijn.
Het aantal knikkers dat niet blauw is, is het aantal rode en witte knikkers samen: 5(rood)+7(wit)=12 knikkers.
Het aantal manieren om 6 niet-blauwe knikkers te kiezen uit deze 12 niet-blauwe knikkers is:
(612)=6!(12−6)!12!=6!6!12!
Dit is het aantal gunstige uitkomsten.
Stap 3: Bereken de kans
Nu deel je het aantal gunstige uitkomsten door het totaal aantal mogelijke uitkomsten:
P(0 blauwe knikkers)=totaal aantal manieren om 6 knikkers te kiezenaantal manieren om 6 niet-blauwe knikkers te kiezen
P(0 blauwe knikkers)=(621)(612)
Uitleg van de combinatie-notatie:
De notatie (kn) (spreek uit: "n boven k") staat voor het aantal manieren om k items te kiezen uit een groep van n items, waarbij de volgorde niet belangrijk is. De formule hiervoor is:
(kn)=k!(n−k)!n!
Waarbij n! (n-faculteit) betekent n×(n−1)×(n−2)×⋯×1. Bijvoorbeeld, 4!=4×3×2×1=24.
Waarom deze methode?
Deze methode is ideaal voor situaties van "trekken zonder terugleggen" waarbij de volgorde van de getrokken items geen rol speelt. Je berekent in één keer de kans op een specifieke samenstelling van de getrokken groep, zonder rekening te houden met de volgorde waarin de individuele knikkers zijn getrokken. Dit is efficiënter dan het berekenen van alle mogelijke volgordes en deze vervolgens op te tellen.