Om de stralingsintensiteit te berekenen na het passeren van een materiaal, of om de benodigde dikte voor stralingsreductie te bepalen, gebruik je de formule voor halveringsdikte.
De formule die je hiervoor gebruikt is:
I=I0⋅(21)n
Hierin is:
- I de intensiteit van de straling na het passeren van het materiaal.
- I0 de intensiteit van de straling voordat het het materiaal passeert (de oorspronkelijke intensiteit).
- n het aantal halveringsdiktes dat de straling heeft doorlopen.
Het aantal halveringsdiktes (n) bereken je door de totale dikte van het materiaal (d) te delen door de halveringsdikte (d1/2):
n=d1/2d
Als je wilt weten welk percentage van de straling wordt doorgelaten, dan ben je eigenlijk op zoek naar de verhouding I0I. Je kunt dan de formule herschrijven naar:
I0I=(21)n
Voorbeeld 1: Berekenen van doorgelaten percentage
Stel, een stralingsbron zendt gammastraling uit. De halveringsdikte van aluminium voor deze specifieke gammastraling is 2,0 cm. Als de aluminiumlaag een dikte heeft van 6,0 cm, hoeveel procent van de oorspronkelijke stralingsintensiteit wordt dan doorgelaten?
-
Bereken het aantal halveringsdiktes (n):
De dikte van de aluminiumlaag is 6,0 cm en de halveringsdikte is 2,0 cm.
n=d1/2d=2,0 cm6,0 cm=3
Dit betekent dat de straling 3 keer gehalveerd wordt.
-
Bereken het deel dat wordt doorgelaten:
Gebruik de formule I0I=(21)n:
I0I=(21)3=81
-
Zet om naar een percentage:
81=0,125=12,5%
Dus, 12,5% van de oorspronkelijke stralingsintensiteit wordt doorgelaten.
Voorbeeld 2: Berekenen van minimale dikte voor reductie
Een röntgenapparaat zendt straling uit. De halveringsdikte van lood voor deze röntgenstraling is 0,5 cm. Hoe dik moet de loden plaat minimaal zijn om de stralingsintensiteit te verminderen tot minder dan 25% van de oorspronkelijke intensiteit?
-
Bepaal het benodigde aantal halveringen:
- Na 1 halvering is er 50% over.
- Na 2 halveringen is er 25% over.
- De vraag is om de intensiteit te verminderen tot minder dan 25%. Dit betekent dat 2 halveringen niet genoeg zijn, want dan is er precies 25% over. Je hebt dus een extra halvering nodig.
- Na 3 halveringen is er 12,5% over, en dit is inderdaad minder dan 25%.
- Het benodigde aantal halveringen (n) is dus 3.
-
Bereken de minimale dikte (d):
Aangezien één halveringsdikte 0,5 cm is en je 3 halveringen nodig hebt:
d=n×d1/2=3×0,5 cm=1,5 cm
De loden plaat moet dus minimaal 1,5 cm dik zijn om de stralingsintensiteit tot minder dan 25% te verminderen.