Om een zijde in gelijkvormige driehoeken te berekenen, maak je gebruik van het feit dat de verhoudingen van overeenkomstige zijden constant zijn. Dit betekent dat als twee driehoeken gelijkvormig zijn, de ene driehoek een vergroting of verkleining is van de andere, en alle zijden met dezelfde factor zijn vermenigvuldigd.
Hier is een stappenplan en een voorbeeld om dit duidelijk te maken:
Stappenplan voor het berekenen van een zijde:
- Identificeer gelijkvormige driehoeken: Bepaal welke driehoeken gelijkvormig zijn. Dit kun je vaak aantonen met de HH-regel (Hoek-Hoek), ZHZ-regel (Zijde-Hoek-Zijde) of ZZZ-regel (Zijde-Zijde-Zijde). Bij evenwijdige lijnen ontstaan vaak F-hoeken of Z-hoeken die gelijk zijn.
- Bepaal overeenkomstige zijden: Zoek welke zijden in de ene driehoek overeenkomen met welke zijden in de andere driehoek. Dit zijn de zijden die tegenover gelijke hoeken liggen.
- Stel de verhoudingstabel of vergelijking op: Gebruik de verhouding van de bekende overeenkomstige zijden om een vergelijking op te stellen voor de onbekende zijde.
Voorbeeldopgave:
Bekijk de figuur met twee driehoeken, △TPQ en △TRS.
Gegeven is dat lijnstuk PQ evenwijdig is aan lijnstuk RS.
Verder is bekend:
- TP=4 cm
- TR=10 cm
- TQ=3 cm
- QS=x cm
Bereken de lengte van QS.
(Stel je voor dat er hier een figuur zou staan met twee driehoeken, △TPQ en △TRS, waarbij Q op TS ligt en P op TR. De lijnen PQ en RS zijn evenwijdig.)
Oplossing van de voorbeeldopgave:
-
Gelijkvormige driehoeken identificeren:
Omdat lijnstuk PQ evenwijdig is aan lijnstuk RS, zijn △TPQ en △TRS gelijkvormig. Dit kun je aantonen met de HH-regel:
- ∠T is een gemeenschappelijke hoek voor beide driehoeken.
- ∠TPQ=∠TRS (dit zijn F-hoeken, omdat PQ∥RS).
- ∠TQP=∠TSR (dit zijn ook F-hoeken).
Dus, △TPQ∼△TRS (HH).
-
Overeenkomstige zijden en verhoudingen:
De overeenkomstige zijden zijn:
- TP en TR
- TQ en TS
- PQ en RS
De verhouding van deze overeenkomstige zijden is gelijk:
TRTP=TSTQ=RSPQ
-
Vergelijking opstellen en oplossen:
We vullen de bekende waarden in de verhouding in. We willen QS berekenen, maar in de verhouding gebruiken we de hele zijde TS.
TS=TQ+QS=3+x.
We gebruiken de verhouding met de zijden waarvan we de lengtes kennen of waar de onbekende in zit:
TRTP=TSTQ
104=3+x3
Om x te vinden, vermenigvuldigen we kruislings:
4×(3+x)=10×3
12+4x=30
Trek 12 af van beide kanten:
4x=30−12
4x=18
Deel door 4 om x te vinden:
x=418
x=4.5
De lengte van QS is dus 4.5 cm.