Bonenziekte
Verberg docent
Afspelen
Geluid uitzetten
Afspeelsnelheid
00:00 / 14:13
Ondertiteling/CC
Instellingen
Volledig scherm
Slaag gegarandeerd met ExamenBoost
  • Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
  • Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
  • Stel vragen en krijg direct antwoord

De burgemeester van een Italiaans dorp heeft het verbouwen van tuinbonen verboden vanwege Fabio, een jongen uit het dorp die lijdt aan bonenziekte (favisme). Het eten van tuinbonen of het inademen van pollen van tuinboonplanten leidt bij Fabio tot een versnelde afbraak van rode bloedcellen, waardoor een levensbedreigende situatie kan ontstaan.

Bonenziekte is het gevolg van een mutatie in het gen dat codeert voor het enzym glucose-6-fosfaatdehydrogenase (G6PD). Hierdoor is bij Fabio dit enzym minder goed werkzaam. G6PD katalyseert de eerste reactie in de pentose-fosfaatweg ('pentose phosphate pathway' of PPP).

De PPP (afbeelding 1) is een stofwisselingsroute waarbij glucose moleculen worden omgezet in pentosemoleculen (C5-moleculen). Hierbij worden ook NADPH-moleculen gevormd.

NADPH (bekend van de fotosynthese bij planten) is in menselijke cellen nodig bij de productie van bepaalde organische stoffen zoals glutathion.

Glutathion kan schadelijke reactieve zuurstofmoleculen zoals\mathrm{O}_2^{-}\mathrm{O}_2i^{-}\mathrm{O}_2i^{}\mathrm{O}_2i^{i}\mathrm{O}_2i^{\placeholder{}}\mathrm{O}_2i\mathrm{O}_2\mathrm{O}_2^{\placeholder{}}\mathrm{O}_2\mathrm{O}_{\placeholder{}}\mathrm{O}\mathrm{O}\left(\right)\mathrm{O}\mathrm{O}^{}\mathrm{O}^{-}\mathrm{O}_{}^{-}$\mathrm{O}_{2}^{-}onschadelijk maken (afbeelding 1).

Afbeelding 1
Afbeelding 1
Bonenziekte
12 vragen

Bekijk de opgave per vraag

Bekijk elke vraag apart met uitleg en bijbehorende onderwerpen.

Bijbehorende onderwerpen

Bekijk de onderwerpen die je moet kennen om deze vraag goed te kunnen beantwoorden.

Op deze pagina behandelen we Bonenziekte van het biologie vwo eindexamen 2024 - tijdvak 1. Deze opgave bestaat uit 12 vragen (vraag 26 t/m 37) en wordt volledig uitgelegd door onze docent Edzard , in een begeleidende video met uitleg per vraag.

Via de knoppen Vraag 26 t/m Vraag 37 klik je direct naar het juiste moment in de video – zo kun je snel schakelen tussen de 12 vragen. Naast de video-uitleg vind je hier ook de antwoorden en volledige uitwerkingen van iedere vraag. Heb je een vraag over deze opgave? Gebruik de knop “Stel je vraag” om hulp te krijgen van onze AI.

Ook is het mogelijk om Bonenziekte te downloaden als Word-bestand of als PDF-bestand. De opgave behandelt belangrijke examenonderwerpen uit de biologie vwo-syllabus zoals:

  • Allelfrequentie in populaties Hardy en Weinberg
  • ATP, NADH, FADH en NADPH
  • De lever
  • Genregulatie in epigenetica
  • Het bloed
  • Het immuunsysteem verworven
  • Kansberekenen met genetica
  • Mutatie
  • Transport O2 en CO2
  • Werking van het hart
  • X-chromosomale overerving