Het verschil tussen gemiddelde en momentane versnelling zit in het tijdsinterval waarover je de verandering in snelheid bekijkt.
Gemiddelde versnelling (ΔtΔv):
De gemiddelde versnelling wordt berekend over een bepaald, vaak groter, tijdsinterval (Δt). De notatie Δ (delta, de Griekse hoofdletter D) staat voor een 'verandering' of 'verschil'.
De formule voor de gemiddelde versnelling is:
agem=ΔtΔv
Hierbij is:
- Δv de verandering in snelheid (eindsnelheid - beginsnelheid) over het tijdsinterval.
- Δt de verandering in tijd (eindtijd - begintijd) over het tijdsinterval.
Je gebruikt de gemiddelde versnelling om de versnelling over een stukje van de beweging te beschrijven, bijvoorbeeld de versnelling van een auto die optrekt van 0 naar 100 km/u in 10 seconden.
Momentane versnelling (dtdv):
De momentane versnelling is de versnelling op één exact tijdstip. De notatie d (differentiaal) staat voor een oneindig kleine verandering.
Dit is een begrip uit de differentiaalrekening en wordt ook wel de afgeleide van de snelheid naar de tijd genoemd.
In een snelheid-tijd-diagram (v-t diagram) komt de momentane versnelling overeen met de helling van de raaklijn aan de grafiek op dat specifieke tijdstip.
Je gebruikt de momentane versnelling vooral wanneer de versnelling niet constant is, dus als de lijn in je v-t diagram een kromme is. In zo'n geval verandert de helling (en daarmee de versnelling) continu. De momentane versnelling geeft dan precies aan hoe snel de snelheid op dat ene moment verandert.
Kortom:
- ΔtΔv geeft de gemiddelde versnelling over een tijdsinterval.
- dtdv geeft de momentane versnelling op een specifiek tijdstip.