Wat is relatieve en absolute ouderdom?

Relatieve ouderdom en absolute ouderdom zijn twee manieren om de leeftijd van geologische formaties, fossielen of archeologische vondsten te bepalen.

Relatieve ouderdom Relatieve ouderdom bepaalt of iets ouder of jonger is dan iets anders, zonder een specifieke numerieke leeftijd te geven. Het is gebaseerd op principes zoals:

• Superpositie: In onverstoorde lagen sedimentair gesteente is de onderste laag het oudst en de bovenste laag het jongst.
• Oorspronkelijke horizontaliteit: Sedimentaire lagen worden oorspronkelijk horizontaal afgezet. Als ze gekanteld of geplooid zijn, is dat na de afzetting gebeurd.
• Laterale continuïteit: Sedimentaire lagen strekken zich zijdelings uit totdat ze uitdunnen of tegen een barrière aanlopen.
• Doorsnijding: Een geologische structuur (zoals een breuk of een intrusie) die een andere structuur doorsnijdt, is jonger dan de structuur die doorsneden wordt.
• Insluitsels: Fragmenten van een gesteente die in een ander gesteente zijn ingesloten, zijn ouder dan het gesteente waarin ze zijn ingesloten.
• Fossiele successie: Fossielen verschijnen in een specifieke en voorspelbare volgorde in gesteentelagen. Bepaalde fossielen (gidsfossielen) kunnen worden gebruikt om lagen te correleren en hun relatieve ouderdom te bepalen.

Absolute ouderdom Absolute ouderdom geeft een specifieke numerieke leeftijd in jaren. Dit wordt meestal bepaald met behulp van radiometrische datering. Bij radiometrische datering wordt de vervalsnelheid van radioactieve isotopen in gesteenten of organisch materiaal gemeten. Enkele veelgebruikte methoden zijn:

• Koolstof-14 datering: Geschikt voor organisch materiaal tot ongeveer 50.000-60.000 jaar oud.
• Kalium-argon datering: Geschikt voor vulkanisch gesteente, kan miljoenen tot miljarden jaren dateren.
• Uranium-lood datering: Geschikt voor zeer oude gesteenten, kan miljarden jaren dateren.

Voorbeeld: Stel je vindt een fossiel in een gesteentelaag.

• Relatieve ouderdom: Je kunt zeggen dat het fossiel ouder is dan de laag erboven en jonger dan de laag eronder. Als je een gidsfossiel vindt dat bekend is uit een bepaalde periode, kun je de laag relatief dateren tot die periode.
• Absolute ouderdom: Als er vulkanisch gesteente in de buurt van de fossielhoudende laag is, kun je dit gesteente met kalium-argon datering een absolute leeftijd geven, bijvoorbeeld 10 miljoen jaar. Dit geeft je een numerieke schatting voor de ouderdom van het fossiel.