Wat is optimisme in de Verlichting?

Optimisme in de Verlichting verwijst naar het diepe vertrouwen in het menselijk verstand (ratio) en de mogelijkheid om door middel van rede en kennis de wereld en de samenleving te verbeteren. Dit optimisme, vaak aangeduid als 'rationeel optimisme', ontstond mede door de successen van de wetenschappelijke revolutie, waarbij men zag dat de natuur door middel van rede verklaard kon worden.

Een 'eeuwige optimist' in de Verlichting geloofde in de voortdurende en blijvende vooruitgang van de mensheid. Deze denkers waren ervan overtuigd dat zij door het toepassen van rede en het verspreiden van kennis de samenleving konden 'verlichten' en bevrijden van 'donkere ideeën' zoals bijgeloof, onwetendheid en onredelijke tradities. Het was een fundamenteel geloof in de maakbaarheid van de samenleving en de menselijke capaciteit om een betere wereld te creëren.