De twee landen hadden totaal verschillende economische systemen:
-
De Sovjet-Unie: Communisme en Planeconomie
- De Sovjet-Unie was een communistisch land. Dit is een politieke ideologie die streeft naar volledige gelijkheid tussen mensen.
- De economie werd geleid door een planeconomie. Dit betekent dat de overheid alles bepaalde: zij legde voor een aantal jaren vast hoeveel er geproduceerd moest worden, zowel in de industrie als in de landbouw.
- Bedrijven en boerderijen werden gecollectiviseerd, wat inhield dat ze van de overheid moesten samenwerken en aan overheidsdoelen moesten voldoen. Boeren moesten bijvoorbeeld hun grond inleveren en samenwerken in grote boerenbedrijven, de zogenaamde kolchozen.
- Communistische landen werden meestal geleid door een dictatuur.
-
De Verenigde Staten: Kapitalisme en Vrije Markteconomie
- De Verenigde Staten hadden een kapitalistisch systeem. Dit is een economisch systeem dat uitgaat van een vrije markteconomie.
- Bij een vrije markteconomie bemoeit de overheid zich zo min mogelijk met de economie.
- De wetten van vraag en aanbod bepalen wat er geproduceerd wordt en tegen welke prijs.
- Kapitalisme ziet ongelijkheid als iets natuurlijks en landen met dit systeem zijn vaak democratisch, met vrije verkiezingen en meerdere politieke partijen.
Om het overzichtelijk te maken, kun je de verschillen zo zien:
| Kenmerk | Sovjet-Unie (Communisme/Planeconomie) | Verenigde Staten (Kapitalisme/Vrije Markteconomie) |
|---|
| Economisch systeem | Planeconomie (overheid bepaalt alles) | Vrije markteconomie (vraag en aanbod bepalen alles) |
| Rol van de overheid | Zeer groot, controleert de hele economie | Minimaal, bemoeit zich zo min mogelijk |
| Eigendom | Collectief eigendom (bedrijven en landbouw in handen van de staat) | Privé-eigendom (bedrijven en landbouw in handen van individuen) |
| Doel | Gelijkheid afdwingen | Economische groei en individuele vrijheid |
| Politiek systeem | Dictatuur | Democratie |
Deze fundamentele verschillen zorgden voor een enorme ideologische tegenstelling tussen het Oostblok (Sovjet-Unie en bondgenoten) en het Westblok (Verenigde Staten en bondgenoten).
Economie
Geschiedenis
Maatschappijleer