De Sovjet-Unie en de Verenigde Staten hadden fundamenteel verschillende politiek-bestuurlijke en economische systemen.
Sovjet-Unie:
- Politiek-bestuurlijk: De Sovjet-Unie was een totalitaire staat. Dit betekent dat de overheid en één partij, de Communistische Partij, alle macht hadden en alles controleerden. Er waren geen andere politieke partijen toegestaan en mensen die het er niet mee eens waren, konden zwaar gestraft worden. De leider, zoals Lenin en later Stalin, bepaalde alles.
- Economisch: De Sovjet-Unie had een planeconomie. Hierbij bepaalde de overheid precies wat er geproduceerd moest worden, hoeveel en tegen welke prijs. Boeren moesten hun eigen land afstaan en samenwerken op grote, collectieve boerderijen, die kolchozen heetten. Ook werden er vijfjarenplannen opgesteld, dit waren plannen met economische doelen die de economie in vijf jaar moest halen om zo snel te groeien.
Verenigde Staten (Kapitalisme):
- De Verenigde Staten functioneerden op basis van kapitalisme. Dit is een economisch systeem waarbij mensen of bedrijven spullen maken en verkopen om zoveel mogelijk winst te maken. De overheid heeft hierbij een minder sturende rol en de marktwerking is leidend.
- Er zijn verschillende vormen van kapitalisme:
- Handelskapitalisme: Hierbij verdienen handelaren geld door producten goedkoop in te kopen en ze ergens anders met winst weer te verkopen.
- Industrieel kapitalisme: Dit ontstond tijdens de Industriële Revolutie. Hierbij investeren ondernemers in fabrieken om grondstoffen te verwerken tot producten die vervolgens met winst worden verkocht.
De belangrijkste verschillen liggen dus in de mate van overheidscontrole: de Sovjet-Unie had volledige controle over zowel politiek als economie, terwijl de Verenigde Staten een systeem hadden met meer individuele vrijheid en marktdynamiek.
Economie
Geschiedenis
Maatschappijleer