Het begrotingssaldo en de overheidsschuld zijn nauw met elkaar verbonden. Hieronder wordt uitgelegd wat ze betekenen, hoe ze elkaar beïnvloeden en hoe je de overheidsschuld kunt berekenen.
Begrotingssaldo
Het begrotingssaldo is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de overheid in één specifiek jaar.
- Begrotingsoverschot: Dit ontstaat als de overheid in een jaar meer inkomsten heeft dan uitgaven.
- Begrotingstekort: Dit ontstaat als de overheid in een jaar meer uitgaven heeft dan inkomsten.
Overheidsschuld (of staatsschuld)
De overheidsschuld is het totale bedrag aan schulden dat de overheid in de loop der jaren heeft opgebouwd en nog moet terugbetalen. Het is de optelsom van alle eerdere begrotingstekorten, verminderd met eventuele begrotingsoverschotten.
Het verband tussen begrotingssaldo en overheidsschuld
Het begrotingssaldo heeft een directe invloed op de overheidsschuld:
- Als de overheid een begrotingstekort heeft, moet ze extra geld lenen om de uitgaven te dekken. Dit geleende geld wordt opgeteld bij de bestaande overheidsschuld, waardoor de schuld stijgt.
- Als de overheid een begrotingsoverschot heeft, kan ze dat geld gebruiken om een deel van de bestaande overheidsschuld af te lossen. Hierdoor daalt de schuld.
Berekening van de overheidsschuld aan het einde van het jaar
De overheidsschuld aan het einde van een jaar kan als volgt worden berekend:
Staatsschuld einde jaar = Staatsschuld begin jaar + Begrotingstekort - Begrotingsoverschot - Aflossing staatsschuld
Of, meer algemeen, door het begrotingssaldo te gebruiken:
Staatsschuld einde jaar = Staatsschuld begin jaar +/- Begrotingssaldo - Aflossing staatsschuld
Hierbij geldt:
- Als er een begrotingstekort is, wordt het begrotingssaldo positief opgeteld bij de staatsschuld.
- Als er een begrotingsoverschot is, wordt het begrotingssaldo negatief (of afgetrokken) van de staatsschuld.
Voorbeeld:
Stel je voor dat de situatie aan het begin van het jaar als volgt is:
- Staatsschuld begin jaar: €400 miljard
- Begrotingstekort in het huidige jaar: €20 miljard (dit betekent dat de overheid €20 miljard extra moet lenen)
- Aflossing van oude schuld: €5 miljard
Dan bereken je de staatsschuld aan het einde van het jaar zo:
€400 miljard (begin) + €20 miljard (tekort) - €5 miljard (aflossing) = €415 miljard
De staatsschuld aan het einde van het jaar is dan €415 miljard.
Economie