Wat is DNA en wat is de structuur ervan?

DNA (desoxyribonucleïnezuur) is de blauwdruk van het leven. Het is een lange, complexe code die de instructies bevat voor de aanmaak van eiwitten, de bouwstenen van ons lichaam. Je vindt het in vrijwel elke cel van elk levend organisme.

De structuur van DNA is heel bijzonder:

1. Opbouw uit nucleotiden: Een DNA-molecuul is opgebouwd uit kleinere eenheden die we nucleotiden noemen. Elke nucleotide bestaat uit drie delen: een suikermolecuul (desoxyribose), een fosfaatgroep en een stikstofbase.
2. Stikstofbasen: Er zijn vier soorten stikstofbasen: Adenine (A), Thymine (T), Cytosine (C) en Guanine (G).
3. Dubbele helix: Deze nucleotiden vormen lange ketens. Twee van zulke ketens draaien spiraalvormig om elkaar heen, wat we de dubbele helix noemen.
4. Basenparing: De stikstofbasen vormen specifieke paren tussen de twee strengen: A paart altijd met T (via 2 waterstofbruggen) en C paart altijd met G (via 3 waterstofbruggen). Deze waterstofbruggen houden de twee strengen bij elkaar.
5. 3' en 5' uiteinden: Elke DNA-streng heeft een richting, aangeduid met een 3'- en een 5'-uiteinde. De 5'-kant is de fosfaatkant en de 3'-kant is de kant met de suikergroep. Dit is belangrijk voor processen zoals DNA-replicatie.

In eukaryoten (zoals mensen) is dit enorme DNA-molecuul netjes opgerold en verpakt in structuren die chromosomen heten. Het DNA wikkelt zich daarbij strak om eiwitten, de zogenaamde histonen, en zo'n bolletje noemen we een nucleosoom.