Een zout is een chemische verbinding die bestaat uit positief geladen ionen (kationen) en negatief geladen ionen (anionen). Om een zout te herkennen, kijk je meestal of de stof is opgebouwd uit een metaalion (zoals Li+, Na+, Ba2+) en een niet-metaalion of een samengesteld ion (zoals Cl−, SO42−, C4H9−, CN−).
Wanneer zouten in water oplossen, vallen ze uiteen in hun afzonderlijke positieve en negatieve ionen. Dit proces noemen we dissociatie. Water is een polaire stof, wat betekent dat het een positieve en een negatieve kant heeft. Deze watermoleculen omringen de ionen van het zout. Dit proces heet hydratatie en zorgt ervoor dat de ionen in oplossing blijven. Daarom zie je vaak (aq) achter de ionen staan in een reactievergelijking, wat aangeeft dat ze opgelost zijn in water.
De verhoudingsformule van het zout bepaalt de molverhouding van de ionen die vrijkomen bij dissociatie:
-
Voorbeeld 1: Bariumchloride (BaCl₂)
Als BaCl₂ in water oplost, valt het uiteen in één Ba²⁺-ion en twee Cl⁻-ionen.
BaCl₂(s) → Ba²⁺(aq) + 2Cl⁻(aq)
Dit betekent dat als je bijvoorbeeld 0,0045 mol Ba²⁺-ionen hebt, je twee keer zoveel mol Cl⁻-ionen hebt, namelijk 2×0,0045=0,0090 mol Cl⁻-ionen. De molhoeveelheden van Ba²⁺ en Cl⁻ zijn dus niet gelijk.
-
Voorbeeld 2: Natriumsulfaat (Na₂SO₄)
Als Na₂SO₄ in water oplost, valt het uiteen in twee Na⁺-ionen en één SO₄²⁻-ion.
Na₂SO₄(s) → 2Na⁺(aq) + SO₄²⁻(aq)
Dit betekent dat als je een bepaalde hoeveelheid mol SO₄²⁻-ionen hebt, je twee keer zoveel mol Na⁺-ionen hebt. Ook hier zijn de molhoeveelheden van Na⁺ en SO₄²⁻ niet gelijk.
De berekeningen zijn dus gericht op de ionen die daadwerkelijk in de oplossing rondzweven en kunnen reageren, of juist niet reageren.
Het is belangrijk om te begrijpen dat de berekeningen van molhoeveelheden of concentraties vaak gericht zijn op de individuele ionen die in de oplossing aanwezig zijn, en niet op het complete zout als geheel.