Leerdoelen
•Je kunt berekeningen met de dichtheid uitvoeren.
•Je kunt het volume van een onregelmatig object bepalen met de onderdompelmethode.
•Je kunt massa- en volumeprocent berekenen en toepassen.
Dichtheid
De dichtheid is een belangrijke eigenschap van stoffen en wordt gedefinieerd als de massa per volume-eenheid. De formule is:
Het is belangrijk dat de eenheden die je gebruikt voor massa en volume overeenkomen met de eenheid van de dichtheid. Als de dichtheid bijvoorbeeld in g/ml is gegeven, moet je de massa in gram en het volume in milliliter invullen. De eenheid van dichtheid kan bijvoorbeeld zijn: gram per milliliter (
Archimedes
Het verhaal van Archimedes
Archimedes was een wetenschapper die een belangrijke rol speelde in de geschiedenis van de natuurkunde. Het verhaal gaat dat een koning twijfelde of een kroon die hij had gekregen echt van goud was. Hij vroeg Archimedes om dit te onderzoeken.
Archimedes ontdekte dat je het volume van een onregelmatig object kon bepalen door het in water te dompelen. Deze techniek staat bekend als de onderdompelmethode. Bij de onderdompelmethode is het volume van het ondergedompelde voorwerp gelijk aan het volume van het verplaatste water. Dit kun je aflezen aan de stijging van het waterniveau in bijvoorbeeld een maatcilinder. Wanneer een object in water wordt ondergedompeld, stijgt het waterniveau. Het verschil in waterniveau geeft het volume van het object aan.
Bepalen van de dichtheid van de kroon
Archimedes woog een klomp puur goud van de koning en bepaalde het volume ervan. Zo stelde hij vast dat de dichtheid van puur goud 19,3
De berekende dichtheid van de kroon (15,7
Percentageberekeningen
Massa- en volumeprocent
Massa- en volumeprocent geven aan hoeveel van een bepaalde stof aanwezig is in een mengsel.
Massaprocent is het aantal gram stof per 100 gram mengsel.
Volumeprocent is het aantal milliliter stof per 100 milliliter mengsel.
Voorbeeld: Zout in schenkstroop
Als er 0,50
Het percentage is 0,50
Voor 600 g schenkstroop:
In de 600
Voorbeeld: Eiwit in roomkaas
Stel dat er 5,4
Het eiwitgehalte is 5,4
Voor 200
In 200
Voorbeeld: Alcohol in wijn
Als er 13,5 volumeprocent alcohol in een fles wijn zit van 750
13,5
Voor 750
Een fles wijn van 750
