Olieverf is een vloeibaar mengsel van kleurpigmenten en een olie, meestal lijnzaadolie. Lijnzaadolie bestaat uit triglyceriden. Triglyceriden zijn tri-esters van glycerol en vetzuren. In figuur 1a is de structuurformule weergegeven van een triglyceridemolecuul dat in lijnzaadolie voorkomt. In figuur 1b is een triglyceridemolecuul schematisch weergegeven.
figuur 1
De triglyceriden in lijnzaadolie bevatten veel C=C-bindingen.
De eerder beschreven hydrolyse (reactie 2) en de vervolgreactie met$\mathrm{Pb}_{3} \mathrm{O}_{4}(reactie 3) kunnen ook optreden bij gecrosslinkte triglyceriden die zijn ontstaan door reactie 1. Het door hydrolyse afgesplitste vetzuurmolecuul is in dat geval via een crosslink verbonden met een ander triglyceride. Zo ontstaat er door reactie 3 een gecrosslinkt$\mathrm{R}-\mathrm{COO}^{-}-ion in plaats van een vrij R -$\mathrm{COO}^{-}-ion.
Zowel de vrije$\mathrm{R}-\mathrm{COO}^{-}-ionen als de gecrosslinkte$\mathrm{R}-\mathrm{COO}^{-}-ionen binden de loodionen. Door het binden met loodionen wordt de verflaag extra stevig.
Het ontstane netwerk is in figuur 3 schematisch weergegeven.
figuur 3
Geef aan welk bindingstype in figuur 3 is aangeduid met het cijfer 1 en welk bindingstype is aangeduid met het cijfer 2. Noteer je antwoord als volgt:
bindingstype bij 1: ...
bindingstype bij 2: ...
Op deze pagina behandelen we vraag 20 van het centraal examen scheikunde havo 2023 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Chemie in olieverf, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
De onderwerpen bij deze vraag zijn:
