Olieverf is een vloeibaar mengsel van kleurpigmenten en een olie, meestal lijnzaadolie. Lijnzaadolie bestaat uit triglyceriden. Triglyceriden zijn tri-esters van glycerol en vetzuren. In figuur 1a is de structuurformule weergegeven van een triglyceridemolecuul dat in lijnzaadolie voorkomt. In figuur 1b is een triglyceridemolecuul schematisch weergegeven.
figuur 1
De triglyceriden in lijnzaadolie bevatten veel C=C-bindingen.
Op sommige schilderijen zijn na honderden jaren de gele kleuren vervaagd doordat witte vlekjes zijn ontstaan op het oppervlak van deze schilderijen.
Deze witte vlekjes bevatten voornamelijk verbindingen van loodionen met $\mathrm{R}-\mathrm{COO}^{-}-ionen die afkomstig zijn van verzadigde vetzuren uit de gebruikte olie.
De witte vlekjes zijn ontstaan doordat beide ionsoorten zich langzaam naar het oppervlak van de verflaag verplaatsten.
Voer de volgende opdrachten uit:
•Geef een structuurkenmerk dat een onverzadigd vetzuur onderscheidt van een verzadigd vetzuur.
•Licht toe, aan de hand van dit structuurkenmerk, dat$\mathrm{R}-\mathrm{COO}^{-}-ionen die afkomstig zijn van verzadigde vetzuren binnen de verf kunnen bewegen.
Gebruik eventueel figuur 3.
Op deze pagina behandelen we vraag 21 van het centraal examen scheikunde havo 2023 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Chemie in olieverf, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
