Bij een Australisch mijnbouwbedrijf gebruikt men in een sensor voor bodemonderzoek een capsule met radioactief cesium-137.
Cesium-137 kan op verschillende manieren vervallen naar een stabiele dochterkern. In figuur 1 zijn de twee meest voorkomende vervalprocessen weergegeven.
Om de capsule te vervangen wordt de sensor naar een onderhoudslocatie gebracht. In januari 2023 ontdekten werknemers van het mijnbouwbedrijf dat ergens langs een 1400 km lange route een capsule was zoekgeraakt.
De Australische overheid was bang dat iemand de capsule langs de weg zou vinden, en deze zonder na te denken in zijn of haar broekzak zou steken.
De wand van de capsule absorbeert alle bètastraling, maar laat de gammastraling ten gevolge van vervalproces (1b) uit figuur 1 grotendeels door. Deze gammastraling kan leiden tot schade aan menselijk weefsel.
Een gemiddelde persoon heeft een massa van 74 kg . Op$1{,}0 \mathrm{~m}afstand van de capsule absorbeert deze persoon per uur$3 \cdot 10^{12}fotonen van 662 keV . Tabel 1 geeft dosisequivalenten van verschillende röntgenfoto's.
tabel 1
equivalente dosis per foto | |
gebit | $5 \mu \mathrm{Sv} |
hart en longen | $70 \mu \mathrm{Sv} |
onderrug | $0{,}6 \mathrm{mSv} |
In de Australische media werd beweerd dat het dosisequivalent dat een persoon op 1 meter van de capsule in 1 uur zou ontvangen, overeenkomt met het dosisequivalent van zeven röntgenfoto's.
Leg met een berekening uit met welk type röntgenfoto in tabel 1 het dosisequivalent in deze bewering is vergeleken.
Op deze pagina behandelen we vraag 3 van het centraal examen natuurkunde vwo 2026 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Lost and found, en is 4 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
