Symbiose

Wat is symbiose?

Symbiose is het langdurige samenleven van individuen van verschillende soorten. Het komt in vele vormen, en we zullen in dit artikel de drie belangrijkste vormen bespreken: mutualisme, commensalisme en parasitisme. Deze concepten zullen ons helpen te begrijpen hoe verschillende soorten op complexe manieren met elkaar interageren in de natuur.

Mutualisme

Het eerste type symbiose dat we gaan bekijken is mutualisme. Mutualisme beschrijft een situatie waarin beide soorten voordeel hebben van het samenleven. Het is een win-winsituatie.

Enkele voorbeelden van mutualisme in de natuur zijn:

1.De ossenpikker en grote zoogdieren: De ossenpikker pikt teken en andere parasieten van grote zoogdieren, zoals herten en neushoorns. Hier profiteren beide partijen: de vogel krijgt voedsel en het zoogdier wordt vrijgemaakt van irritante parasieten.

2.De poetsvis en grotere zeedieren: Poetsvissen maken de tanden van krokodillen schoon en halen parasieten van de huid van schildpadden. Het resultaat is dat beide partijen voordeel hebben: de vis krijgt voedsel en de grotere zeedieren worden verlost van parasieten.

3.De colibri en bloemen: Colibri's halen nectar uit bloemen en helpen bij het bestuiven van deze bloemen. Zowel de vogel als de bloem profiteren: de colibri krijgt voedsel (nectar) en de bloem wordt bestoven, wat helpt bij de reproductie.

Commensalisme

Het volgende type symbiose dat we gaan bekijken is commensalisme. In het geval van commensalisme heeft het ene individu voordeel van het samenleven, terwijl het andere individu geen voordeel, maar ook geen nadeel ondervindt.

Een voorbeeld van commensalisme in de natuur is de relatie tussen de reiger en de waterbuffel. De reiger eet kikkers en andere kleine dieren die in de buurt van de waterbuffel leven. De waterbuffel heeft hier geen voordeel van, maar ook geen nadeel, terwijl de reiger een veilige plek heeft om op te zitten en makkelijker aan voedsel komt.

Parasitisme

Het derde en laatste type symbiose dat we gaan bekijken is parasitisme. In het geval van parasitisme heeft het ene individu het voordeel van het samenleven, terwijl het andere individu nadeel ondervindt.

Enkele voorbeelden van parasitisme in de natuur zijn:

1.Cordyceps en insecten: Cordyceps zijn schimmels die insecten infecteren en van binnenuit laten groeien, wat uiteindelijk resulteert in de dood van het insect.

2.Teken en mensen: Teken zuigen bloed van mensen en kunnen ziektes overbrengen. Dit is winst voor de teek (voedsel en een plek om te leven), maar verlies voor de mens (bloedverlies en mogelijke ziektes).

3.Rafflesia en andere planten: De rafflesia, de grootste bloem ter wereld, is eigenlijk ook een parasiet die profiteert van andere planten en organismen.

4.Maretak en bomen: Maretak is een halfparasiet die profiteert van bomen door voedingsstoffen uit de boom te onttrekken, maar ook eigen suikers kan maken met behulp van fotosynthese.

Onderscheid tussen parasitisme en predatie

Het is belangrijk om op te merken dat niet alle interacties waarbij het ene organisme profiteert ten koste van een ander als parasitisme worden beschouwd. Bijvoorbeeld, wanneer een organisme een plant eet (vraat) of een dier een ander dier bejaagt en opeet (predatie), dan wordt dit niet als parasitisme beschouwd. In deze gevallen is er namelijk geen sprake van een langdurige relatie, iets dat kenmerkend is voor parasitisme.