Organismen en tolerantie

Leerdoelen

•Je kunt uitleggen wat abiotische en biotische factoren zijn;

•Je kunt een tolerantiecurve begrijpen en toepassen;

•Je kunt het verband leggen tussen tolerantiegrenzen en de verspreiding van organismen;

•Je kunt voorbeelden geven van de invloed van concurrentie op de plek waar een soort voorkomt.

Abiotische factoren

•Temperatuur (hoe warm of koud het is)

•Daglengte / licht

•Water (droogte of overvloed)

•Windrichting

•Bodem (zand, klei, pH, humus)

•Zout- en zinkgehalte

Let op micro- en macroklimaten:

•Macroklimaat: groot gebied met min of meer hetzelfde klimaat (bijv. heel Nederland).

•Microklimaat: kleine variaties binnen hetzelfde gebied, zoals schaduwrijke plekken, noordzijde van een duin, vochtige of droge plekken.

Biotische factoren

•Predatoren (roofdieren)

•Voedselbeschikbaarheid (levend of dood materiaal)

•Ziekten en parasieten

•Concurrentie tussen soorten

Verspreiding van organismen

Het gebied waar een soort voorkomt, heet het verspreidingsgebied of areaal.

•Een soort kan alleen voorkomen binnen zijn tolerantiegrenzen voor bepaalde abiotische factoren.

•Tolerantie: het vermogen van een organisme om schommelingen in abiotische factoren te verdragen.

Tolerantiecurve

Een tolerantiecurve geeft weer hoe goed een organisme een bepaalde abiotische factor verdraagt:

•Optimum

Het punt waar een organisme het beste groeit en zich voortplant.

•Stresszone

Hier kan het organisme overleven, maar het groeit minder goed en plant zich minder voort.

•Grens / maximum-minimum

Hier overleeft het organisme niet. Als de abiotische factor zelfs kort overschreden wordt, kan het organisme zich hier niet vestigen.Brede en smalle tolerantiePioniersoorten hebben vaak een brede tolerantie, omdat ze groeien op lege of extreme plekken. Soorten met een smalle tolerantie groeien alleen onder specifieke omstandigheden.Beperkende factorEen beperkende factor is de abiotische factor die het sterkst de groei of verspreiding van een soort beperkt. Als bijvoorbeeld water schaars is, beperkt dat de groei van planten, totdat een andere factor (bijv. CO_2COCO?CO?2CO?COCO\_) beperkend wordt.Invloed van concurrentieEen soort staat niet altijd op zijn optimale plek vanwege concurrentie. Soorten kunnen zich vestigen op een minder optimale plek waar andere soorten niet kunnen overleven, zodat ze de concurrentie vermijden.