Vraag 28
Verberg docent
Afspelen
Geluid uitzetten
Afspeelsnelheid
00:00 / 16:32
Ondertiteling/CC
Instellingen
Volledig scherm
Met opgeheven hoofd je examens in
  • Oefen de examens van de afgelopen 8 jaar, met uitleg van docenten bij elke vraag
  • Extra uitleg en oefenen bij elk onderwerp uit je examen
  • Loop je vast? Ainstein, je AI-tutor, kijkt met je mee en helpt je verder
2 punten
Open vraag

Na bijvoorbeeld een botbreuk ervaren mensen met een normale pijnbeleving eerst een stekende pijn en daarna een zeurende pijn. De pijnsignalen bij stekende pijn worden doorgegeven door\mathrm{A}\delta-sensorische neuronen; bij zeurende pijn door C-sensorische neuronen. In tabel 1 zijn enkele eigenschappen gegeven van deze twee typen neuronen.

tabel 1

\mathrm{A}\delta-sensorische neuronen
C-sensorische neuronen
type pijn
stekende pijn
zeurende pijn
diameter uitlopers(\mu \mathrm{m})
1-5
0{,}2-2
geleidingssnelheid(\mathrm{m} / \mathrm{s})
6-30
0{,}5-2
onderdeel P
aanwezig
afwezig

Behalve de kleine diameter van de uitlopers is ook de afwezigheid van onderdeel P bepalend voor de trage geleidingssnelheid van de C-sensorische neuronen bij zeurende pijn.

De leden van de familie Marsili zijn ongevoelig voor zeurende pijn doordat hun C-sensorische neuronen anders werken als gevolg van een puntmutatie in het ZFHX2-gen. Het ZFHX2-eiwit is een transcriptiefactor.

Door de puntmutatie komen in de C-sensorische neuronen bepaalde genen die betrokken zijn bij de verwerking van pijnsignalen minder tot expressie.

In afbeelding 2 is een doorsnede van het ruggenmerg weergegeven. De drie letters\mathrm{\left(P,Q\right.}enR )geven plaatsen aan waar zich cellichamen van neuronen bevinden.

afbeelding 2
afbeelding 2

•Op welke plaats of plaatsen is het ZFHX2-gen aanwezig?

•Op welke plaats of plaatsen leidt een afwijkende genexpressie van het ZFHX2-gen tot het Marsili-fenotype?

Noteer je antwoord als volgt:

gen aanwezig in: ...

afwijkende genexpressie in: ...

Oefen vraag

Bijbehorende onderwerpen

Op deze pagina behandelen we vraag 28 van het centraal examen biologie vwo 2025 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Onderzoek naar pijnbeleving, en is 2 punten waard.

Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.

Daarnaast kun je:

  • Oude antwoorden terugzien
  • Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
  • De uitlegvideo van docent Edzard bekijken (video spoelt automatisch door naar het juiste moment)
  • Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden

De onderwerpen bij deze vraag zijn:

  • Genexpressie
  • Ruggenmerg