Vraag 28
Verberg docent
Afspelen
Geluid uitzetten
Afspeelsnelheid
07:40 / 16:32·Vraag 28
Ondertiteling/CC
Instellingen
Volledig scherm
Slaag gegarandeerd met ExamenBoost
  • Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
  • Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
  • Stel vragen en krijg direct antwoord
2 punten
Open vraag

Na bijvoorbeeld een botbreuk ervaren mensen met een normale pijnbeleving eerst een stekende pijn en daarna een zeurende pijn. De pijnsignalen bij stekende pijn worden doorgegeven door\mathrm{A}\deltaA\mathrm{A}\deltaA(\mathrm{A}\deltaA(\mathrm{mA}\deltaA(\mathrm{m}/\mathrm{A}\deltaA(\mathrm{m}/\mathrm{As}\deltaA(\mathrm{m}/\mathrm{As}A\deltaA(\mathrm{m}/\mathrm{As}A)\deltaA(\mathrm{m}/\mathrm{s}A)\deltaA(\mathrm{m}/\mathrm{s})\deltaA\delta$\delta-sensorische neuronen; bij zeurende pijn door C-sensorische neuronen. In tabel 1 zijn enkele eigenschappen gegeven van deze twee typen neuronen.

tabel 1

\mathrm{A}\delta\delta$\boldsymbol{\delta}-sensorische neuronen
C-sensorische neuronen
type pijn
stekende pijn
zeurende pijn
diameter uitlopers$(\mu \mathrm{m})
$1-5
$0{,}2-2
geleidingssnelheid$(\mathrm{m} / \mathrm{s})
$6-30
$0{,}5-2
onderdeel P
aanwezig
afwezig

Behalve de kleine diameter van de uitlopers is ook de afwezigheid van onderdeel P bepalend voor de trage geleidingssnelheid van de C-sensorische neuronen bij zeurende pijn.

De leden van de familie Marsili zijn ongevoelig voor zeurende pijn doordat hun C-sensorische neuronen anders werken als gevolg van een puntmutatie in het ZFHX2-gen. Het ZFHX2-eiwit is een transcriptiefactor.

Door de puntmutatie komen in de C-sensorische neuronen bepaalde genen die betrokken zijn bij de verwerking van pijnsignalen minder tot expressie.

In afbeelding 2 is een doorsnede van het ruggenmerg weergegeven. De drie letters\mathrm{\left(P,Q\right.}\mathrm{\left(P,Q\right)}$\mathrm{P}, \mathrm{Q}engeven plaatsen aan waar zich cellichamen van neuronen bevinden.

afbeelding 2
afbeelding 2

•Op welke plaats of plaatsen is het ZFHX2-gen aanwezig?

•Op welke plaats of plaatsen leidt een afwijkende genexpressie van het ZFHX2-gen tot het Marsili-fenotype?

Noteer je antwoord als volgt:

gen aanwezig in: ...

afwijkende genexpressie in: ...

Oefen vraag

Bijbehorende onderwerpen

Op deze pagina behandelen we vraag 28 van het centraal examen biologie vwo 2025 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Onderzoek naar pijnbeleving, en is 2 punten waard.

Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.

Daarnaast kun je:

  • Oude antwoorden terugzien
  • Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
  • De uitlegvideo van docent Edzard bekijken (video spoelt automatisch door naar het juiste moment)
  • Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden

De onderwerpen bij deze vraag zijn:

  • Genexpressie
  • Ruggenmerg