Hoe werken dominante en recessieve allelen?

Dominante en recessieve allelen bepalen samen welke eigenschap (fenotype) tot uiting komt in een organisme. Allelen zijn verschillende varianten van een gen. Je erft twee allelen voor elke eigenschap, één van elke ouder.

Hier is hoe ze werken:

• Dominant allel: Dit allel wordt altijd aangegeven met een hoofdletter (bijvoorbeeld 'A'). Een dominant allel komt tot uiting in de eigenschap, zelfs als er maar één kopie van aanwezig is. Dit betekent dat als je één dominant allel hebt (Aa) of twee dominante allelen (AA), de dominante eigenschap zichtbaar zal zijn.
• Recessief allel: Dit allel wordt aangegeven met een kleine letter (bijvoorbeeld 'a'). Een recessief allel komt alleen tot uiting in de eigenschap als er twee kopieën van aanwezig zijn (aa). Als er een dominant allel aanwezig is (Aa), wordt de eigenschap van het recessieve allel onderdrukt en is deze niet zichtbaar. Je bent dan wel 'drager' van het recessieve allel.

Voorbeeld met bloemkleur: Stel, de bloemkleur wordt bepaald door één gen met twee allelen: rood (A) en wit (a). Rood (A) is dominant over wit (a).

• Genotype AA: Dit betekent dat de plant twee dominante allelen heeft. De plant zal rode bloemen hebben. (Homozygoot dominant)
• Genotype Aa: Dit betekent dat de plant één dominant en één recessief allel heeft. Omdat rood (A) dominant is, zal de plant ook rode bloemen hebben. Het allel voor witte bloemen (a) is wel aanwezig, maar komt niet tot uiting. (Heterozygoot)
• Genotype aa: Dit betekent dat de plant twee recessieve allelen heeft. Alleen dan zal de plant witte bloemen hebben, omdat er geen dominant allel aanwezig is om de witte kleur te onderdrukken. (Homozygoot recessief)

Samenvattend: de combinatie van dominante en recessieve allelen die je erft (je genotype) bepaalt welke eigenschap (je fenotype) zichtbaar wordt.