Een populatie is een groep individuen van dezelfde soort die in een specifiek gebied leven en zich onderling kunnen voortplanten. Denk bijvoorbeeld aan alle vissen van één soort in een vijver.
De grootte van een populatie wordt beïnvloed door verschillende factoren, die we kunnen onderverdelen in:
- Biotische factoren: Dit zijn invloeden uit de levende natuur. Hierbij kun je denken aan soortgenoten, de beschikbaarheid van voedsel, de aanwezigheid van roofdieren en ziekteverwekkers.
- Abiotische factoren: Dit zijn invloeden uit de levenloze natuur. Voorbeelden hiervan zijn licht, regen, water, temperatuur, lucht en de bodem. Alle abiotische factoren in een bepaald gebied vormen samen een biotoop.
Wanneer je meerdere populaties van verschillende soorten in een leefgebied bij elkaar hebt, spreken we van een levensgemeenschap. Als je deze levensgemeenschap combineert met alle abiotische factoren (de biotoop), dan heb je een compleet ecosysteem.
De populatiegrootte is zelden stabiel; deze kan groeien bij gunstige omstandigheden (zoals voldoende voedsel en weinig roofdieren) of krimpen bij ongunstige omstandigheden (zoals ziekten of gebrek aan voedsel). Het constante groeien en krimpen van een populatie, waarbij een evenwichtswaarde ontstaat, noemen we het biologisch evenwicht.
Tot slot is er de optimumkromme. Dit is een diagram dat laat zien hoe een specifieke abiotische factor, zoals temperatuur, de overlevingskans van een organisme beïnvloedt. Het optimum is de ideale waarde van die factor voor de overleving van het organisme.
Een ecosysteem is de combinatie van een levensgemeenschap (alle populaties van verschillende soorten) en de biotoop (alle abiotische factoren) in een bepaald gebied. De interactie tussen deze levende (biotische) en niet-levende (abiotische) factoren is essentieel voor het functioneren van een ecosysteem.
Biologie