Neokolonialisme betekent dat, ook al zijn vroegere koloniën nu zelfstandig en hebben ze hun eigen regering, ze toch nog steeds heel afhankelijk zijn van rijkere landen, vooral op economisch gebied. Dit kan zowel economische als politieke afhankelijkheid inhouden.
Je kunt neokolonialisme op twee manieren bekijken:
- Enge definitie: Hierbij gaat het specifiek om de afhankelijkheid tussen ex-kolonisatoren (de landen die vroeger koloniën hadden) en ex-koloniën (de landen die vroeger gekoloniseerd waren). De economische macht blijft vaak bij de voormalige kolonisatoren liggen, waardoor de machtsverhoudingen in principe hetzelfde blijven, ondanks de politieke onafhankelijkheid van de ex-koloniën.
- Brede definitie: Deze definitie is ruimer en beschrijft de afhankelijkheid tussen welvarende centrumlanden (rijke landen) en minder welvarende periferielanden (armere landen). De economische macht ligt hierbij altijd bij het meest welvarende land, ongeacht of er een directe koloniale geschiedenis is tussen die specifieke landen.
Waarom bestaat neokolonialisme nog steeds?
Rijke bedrijven willen graag veel winst maken. Daarom zoeken ze plekken waar grondstoffen goedkoop zijn en waar mensen voor weinig loon willen werken. Dit zorgt ervoor dat ze nog steeds veel invloed hebben in armere landen, net zoals vroeger bij kolonialisme, maar dan op een indirecte manier.
Een voorbeeld: China en Afrika
China is een rijk land dat veel geld steekt in Afrikaanse landen. Ze bouwen bijvoorbeeld spoorwegen, havens en fabrieken en lenen veel geld uit aan Afrikaanse landen voor infrastructuur en scholen. Dit helpt China om grondstoffen te krijgen en hun eigen fabrieken in Afrika te laten draaien. Hoewel dit soms ook goed is voor de Afrikaanse landen, worden ze hierdoor wel heel afhankelijk van China, vooral door de grote leningen die ze moeten terugbetalen. Dit lijkt op neokolonialisme, omdat de machtsbalans niet gelijk is en de economische invloed van China erg groot is.
Aardrijkskunde
Economie
Geschiedenis
Maatschappijleer