Wat is het hofstelsel?

Het hofstelsel was een economisch systeem dat ontstond in de vroege middeleeuwen, na de val van het West-Romeinse Rijk rond 476 na Christus.

Dit is wat het inhield:

• Ontstaan door onveiligheid: Toen het Romeinse Rijk viel, trokken de Romeinse soldaten weg en was er geen bescherming meer voor de boeren. Zij moesten zelf op zoek naar veiligheid.
• De domeinheer: Boeren zochten bescherming bij een rijke boer in de buurt, die de 'domeinheer' werd. Deze heer werd de baas over een bepaald gebied, het 'domein'.
• De horigen: In ruil voor bescherming stonden de boeren (die nu 'horigen' werden genoemd) hun grond af aan de heer. Ze mochten het domein niet verlaten zonder zijn toestemming.
• Verplichtingen: De horigen moesten een deel van hun oogst afstaan aan de heer (dit heette pacht) en 'herendiensten' verrichten. Dit waren klusjes voor de heer, zoals werken op zijn akkers, graan malen, bier brouwen of hout hakken.
• Zelfvoorzienend: Een domein was meestal zelfvoorzienend (autarkisch). Dat betekent dat bijna alles wat nodig was om te overleven, op het domein zelf werd geproduceerd. Er was weinig handel en geldverkeer; mensen deden aan ruilhandel.

Kortom, het hofstelsel was een systeem waarbij boeren (horigen) bescherming kregen van een heer in ruil voor werk en een deel van hun opbrengst, op een grotendeels zelfvoorzienend domein.