De passé composé is een Franse werkwoordstijd die wordt gebruikt om voltooide acties in het verleden uit te drukken. Het is vergelijkbaar met de Nederlandse voltooid tegenwoordige tijd (bijvoorbeeld "ik heb gegeten").
De passé composé wordt meestal gevormd met een hulpwerkwoord (avoir of être) en het voltooid deelwoord van het hoofdwerkwoord.
1. Hulpwerkwoord avoir
De meeste werkwoorden gebruiken avoir als hulpwerkwoord. Het voltooid deelwoord verandert dan niet van vorm.
- Vorming: Vervoeging van avoir in de tegenwoordige tijd + voltooid deelwoord.
- Voorbeeld:
- Parler (praten): J'ai parlé (ik heb gepraat)
- Manger (eten): Tu as mangé (jij hebt gegeten)
- Finir (eindigen): Il a fini (hij heeft geëindigd)
2. Hulpwerkwoord être
Een kleinere groep werkwoorden gebruikt être als hulpwerkwoord. Dit zijn voornamelijk werkwoorden van beweging, verandering van toestand, en wederkerende werkwoorden (werkwoorden met se ervoor). Bij deze werkwoorden past het voltooid deelwoord zich aan in geslacht en getal aan het onderwerp.
- Vorming: Vervoeging van être in de tegenwoordige tijd + voltooid deelwoord (dat zich aanpast).
- Voorbeeld:
- Aller (gaan): Je suis allé(e) (ik ben gegaan)
- Als het onderwerp mannelijk enkelvoud is: allé
- Als het onderwerp vrouwelijk enkelvoud is: allée
- Als het onderwerp mannelijk meervoud is: allés
- Als het onderwerp vrouwelijk meervoud is: allées
- Venir (komen): Nous sommes venu(e)s (wij zijn gekomen)
- Se laver (zich wassen): Elle s'est lavée (zij heeft zich gewassen)
Wanneer gebruik je de passé composé?
Je gebruikt de passé composé voor:
- Acties die op een specifiek moment in het verleden zijn begonnen en geëindigd.
- Een reeks opeenvolgende acties in het verleden.
- Een actie die een resultaat heeft in het heden.
Voorbeeldzinnen:
- Hier, j'ai mangé une pizza. (Gisteren heb ik een pizza gegeten.) - Specifieke actie in het verleden.
- Elle est allée au supermarché et a acheté du pain. (Zij is naar de supermarkt gegaan en heeft brood gekocht.) - Opeenvolgende acties.
- Nous avons visité Paris l'année dernière. (Wij hebben Parijs vorig jaar bezocht.) - Voltooide actie in het verleden.
Frans