Het combineren van twee of meer chemische reactievergelijkingen, ook wel het 'optellen' van reacties genoemd, wordt vaak gedaan om een totale of netto reactie te vinden. Dit is vooral nuttig wanneer een reactie in meerdere stappen verloopt en je de tussenproducten wilt elimineren om de uiteindelijke transformatie te zien.
Hier zijn de stappen om twee reactievergelijkingen te combineren:
- Vereenvoudig elke individuele reactie: Kijk of er stoffen zijn die zowel aan de linker- als aan de rechterkant van de pijl in dezelfde reactie voorkomen. Deze kun je van elkaar aftrekken.
- Identificeer gemeenschappelijke stoffen (tussenproducten): Zoek naar stoffen die in de ene reactie als beginstof (links van de pijl) en in de andere reactie als reactieproduct (rechts van de pijl) voorkomen. Dit zijn vaak tussenproducten die niet in de totale reactie verschijnen.
- Pas coëfficiënten aan: Als een gemeenschappelijke stof in de twee reacties verschillende coëfficiënten heeft, vermenigvuldig dan één of beide reacties met een factor zodat de coëfficiënten van die stof gelijk worden. Zorg ervoor dat je alle coëfficiënten in de betreffende reactie vermenigvuldigt.
- Tel de reacties bij elkaar op: Schrijf alle beginstoffen van beide reacties aan de linkerkant van een nieuwe pijl en alle reactieproducten aan de rechterkant.
- Streef gemeenschappelijke stoffen weg: Stoffen die nu aan beide kanten van de pijl in de gecombineerde reactie staan (en die je in stap 2 hebt geïdentificeerd en in stap 3 gelijk hebt gemaakt), kun je tegen elkaar wegstrepen.
- Vereenvoudig de totale reactie: Controleer of de coëfficiënten in de uiteindelijke reactie nog verder vereenvoudigd kunnen worden door ze allemaal door een gemeenschappelijke deler te delen.
Voorbeeld:
Laten we de twee reacties die je noemde combineren:
Reactie 1: 6CO2+3H2O→C2H6O+4CO2
Reactie 2: 2CO2+6H2→C2H6O+3H2O
Stap 1: Vereenvoudig elke individuele reactie.
In Reactie 1 staat CO2 zowel links (6 CO2) als rechts (4 CO2). We kunnen 4 CO2 van beide kanten aftrekken:
6CO2−4CO2+3H2O→C2H6O+4CO2−4CO2
Vereenvoudigde Reactie 1: 2CO2+3H2O→C2H6O
Reactie 2 heeft geen stoffen die aan beide kanten van de pijl staan, dus deze blijft hetzelfde:
2CO2+6H2→C2H6O+3H2O
Stap 2 & 3: Identificeer gemeenschappelijke stoffen en pas coëfficiënten aan.
We hebben nu:
(A) 2CO2+3H2O→C2H6O
(B) 2CO2+6H2→C2H6O+3H2O
Kijk naar stoffen die in de ene reactie links en in de andere rechts staan:
- 3H2O staat links in (A) en rechts in (B). De coëfficiënten zijn al gelijk.
- Er zijn geen andere stoffen die aan de ene kant in de ene reactie en aan de andere kant in de andere reactie staan.
Stap 4: Tel de reacties bij elkaar op.
Tel alle beginstoffen van (A) en (B) bij elkaar op aan de linkerkant, en alle reactieproducten aan de rechterkant:
(2CO2+3H2O)+(2CO2+6H2)→(C2H6O)+(C2H6O+3H2O)
Stap 5: Streep gemeenschappelijke stoffen weg.
- 3H2O staat links en rechts, dus die strepen we tegen elkaar weg.
- 2CO2 staat twee keer links, dus die tellen we op tot 4CO2.
- C2H6O staat twee keer rechts, dus die tellen we op tot 2C2H6O.
De reactie wordt dan:
4CO2+6H2→2C2H6O
Stap 6: Vereenvoudig de totale reactie.
Alle coëfficiënten (4, 6, 2) zijn deelbaar door 2.
De uiteindelijke gecombineerde reactie is:
2CO2+3H2→C2H6O