Hoe beïnvloedt landbouw het landschap en de waterkwaliteit?

Landbouw heeft een grote invloed op hoe ons landschap eruitziet en op de kwaliteit van ons water. Deze invloeden zijn vaak met elkaar verbonden.

Invloed op het landschap De ontwikkeling van de landbouw heeft het landschap op verschillende manieren veranderd:

• Schaalvergroting: Boeren breiden hun landbouwgrond steeds verder uit om efficiënter te kunnen werken. Dit leidt tot grotere, open velden en het verdwijnen van kleinere landschapselementen zoals heggen, houtwallen en kleine sloten. Het landschap wordt hierdoor vaak eentoniger en minder gevarieerd.
• Waterbeheer: De inrichting van het landschap voor landbouw beïnvloedt ook hoe water door het gebied stroomt en wordt vastgehouden. Grotere, open velden met minder natuurlijke barrières kunnen leiden tot een snellere afvoer van water, wat de waterhuishouding verandert en de kans op erosie (wegspoelen van vruchtbare grond) kan vergroten.

Invloed op de waterkwaliteit Het gebruik van bepaalde middelen in de landbouw heeft directe gevolgen voor de waterkwaliteit:

• Kunstmatige meststoffen: Boeren gebruiken kunstmatige meststoffen (zoals nitraten en fosfaten) om hun gewassen beter te laten groeien. Een deel van deze meststoffen spoelt echter uit naar het grondwater en het oppervlaktewater (zoals sloten, meren en rivieren).
• Vermesting (eutrofiëring): Een overschot aan meststoffen in het water leidt tot vermesting, ook wel eutrofiëring genoemd. Dit stimuleert de snelle groei van algen en waterplanten. Het water wordt hierdoor troebel en er komt minder licht door, waardoor planten op de bodem minder goed kunnen groeien.
• Zuurstofgebrek: Wanneer de grote hoeveelheden algen en waterplanten afsterven, worden ze afgebroken door bacteriën. Dit afbraakproces verbruikt veel zuurstof uit het water. Dit kan leiden tot zuurstofgebrek, waardoor vissen en andere waterorganismen sterven. Dit heeft een negatieve invloed op de biodiversiteit en het ecologisch evenwicht van het water.

Samenvattend verandert landbouw het landschap door schaalvergroting en beïnvloedt het de waterkwaliteit door het gebruik van meststoffen die leiden tot vermesting en zuurstofgebrek.