Hier is een overzicht van de belangrijkste formules voor arbeid, energie en vermogen:
Arbeid (W)
Arbeid is het omzetten of overdragen van energie en wordt verricht door een kracht over een bepaalde verplaatsing.
-
Als de kracht (F) en verplaatsing (s) in dezelfde richting zijn:
W=F⋅s
Hierbij is W de arbeid in Joule (J) of Newtonmeter (Nm), F de kracht in Newton (N) en s de verplaatsing in meter (m).
-
Als er een hoek (α) zit tussen de kracht (F) en de verplaatsing (s):
W=F⋅s⋅cos(α)
Hierbij is W de arbeid in Joule (J) of Newtonmeter (Nm), F de kracht in Newton (N), s de verplaatsing in meter (m) en α de hoek in graden tussen de kracht en de verplaatsing.
-
Arbeid verricht door de zwaartekracht (Fz) bij een hoogteverschil (Δh):
Wz=Fz⋅Δh=m⋅g⋅Δh
Hierbij is Wz de arbeid door zwaartekracht in Joule (J), Fz de zwaartekracht in Newton (N), m de massa in kilogram (kg), g de valversnelling (ongeveer 9,81 m/s²) en Δh het hoogteverschil in meter (m).
-
Arbeid verricht door de wrijvingskracht (Fw) over een afstand (s):
Ww=−Fw⋅s
Hierbij is Ww de arbeid door wrijvingskracht in Joule (J), Fw de wrijvingskracht in Newton (N) en s de verplaatsing in meter (m). Het minteken geeft aan dat de wrijvingskracht tegengesteld werkt aan de beweging.
-
Arbeid bij een veer (uit een F-u diagram):
W=21Fv⋅u
Hierbij is W de arbeid in Joule (J), Fv de veerkracht in Newton (N) en u de uitrekking of indrukking van de veer in meter (m).
Energie (E)
Energie is de mogelijkheid om arbeid te verrichten of warmte te produceren.
-
Kinetische energie (Ek) (energie door beweging):
Ek=21mv2
Hierbij is Ek de kinetische energie in Joule (J), m de massa in kilogram (kg) en v de snelheid in meter per seconde (m/s).
-
Zwaarte-energie (Ez) (potentiële energie door plaats/hoogte):
Ez=m⋅g⋅h
Hierbij is Ez de zwaarte-energie in Joule (J), m de massa in kilogram (kg), g de valversnelling (ongeveer 9,81 m/s²) en h de hoogte in meter (m).
-
Veerenergie (Ev) (potentiële energie van een veer):
Ev=21cu2
Hierbij is Ev de veerenergie in Joule (J), c de veerconstante in Newton per meter (N/m) en u de uitrekking of indrukking van de veer in meter (m).
-
Warmte (Q) (als gevolg van wrijvingskracht):
Q=Fw⋅s
Hierbij is Q de warmte in Joule (J), Fw de wrijvingskracht in Newton (N) en s de verplaatsing in meter (m).
-
Chemische energie (Echem) (uit brandstoffen of voeding):
Echem=Rv⋅V(voor vloeistoffen/gassen)
Echem=Rm⋅m(voor vaste stoffen)
Hierbij is Echem de chemische energie in Joule (J), Rv de stookwaarde per volume in Joule per kubieke meter (J/m³), V het volume in kubieke meter (m³), Rm de stookwaarde per massa in Joule per kilogram (J/kg) en m de massa in kilogram (kg).
Vermogen (P)
Vermogen is de geleverde prestatie per tijdseenheid, oftewel de hoeveelheid energie of arbeid die per seconde wordt omgezet of overgedragen.
-
Algemene formule voor vermogen:
P=ΔtE
P=ΔtW
Hierbij is P het vermogen in Watt (W) of Joule per seconde (J/s), E de energie in Joule (J), W de arbeid in Joule (J) en Δt de tijdsduur in seconden (s).
-
Vermogen in relatie tot kracht en snelheid:
P=F⋅v
Hierbij is P het vermogen in Watt (W), F de kracht in Newton (N) en v de snelheid in meter per seconde (m/s).