Wanneer een bedrijf een machine van €75.000 koopt en dit volledig financiert met een banklening, heeft dit direct invloed op de balans van het bedrijf. De balans is een overzicht van de bezittingen (activa) en de financieringsbronnen (passiva) van een bedrijf op een bepaald moment, en de activa en passiva moeten altijd in evenwicht zijn.
De transactie wordt als volgt weergegeven op de balans op het moment van aankoop:
- Activa (debetzijde): De machine wordt beschouwd als een bedrijfsmiddel en valt onder de vaste activa. De waarde van de vaste activa op de balans neemt toe met €75.000. Dit komt doordat het bedrijf een nieuwe bezitting krijgt.
- Passiva (creditzijde): De financiering van deze machine komt van een banklening. Een banklening valt onder het vreemd vermogen op de balans. De post "Banklening" (of een vergelijkbare omschrijving) onder het vreemd vermogen stijgt met €75.000. Dit betekent dat het bedrijf een schuld heeft bij de bank.
Het eigen vermogen verandert niet direct door deze specifieke transactie, omdat de aankoop volledig gefinancierd wordt met vreemd vermogen. Eigen vermogen vertegenwoordigt het geld dat de eigenaar zelf in het bedrijf heeft gestopt, terwijl vreemd vermogen geld is dat van externe partijen, zoals een bank, is geleend. Wanneer de ondernemer zelf geld inbrengt, dan stijgt het eigen vermogen op de balans. In dit geval wordt er geen eigen geld ingebracht, dus blijft het eigen vermogen gelijk.
Voorbeeld:
Stel, de beginbalans van het bedrijf was:
| Activa | Bedrag | Passiva | Bedrag |
|---|
| Vaste activa | €200.000 | Eigen vermogen | €150.000 |
| Vlottende activa | €50.000 | Vreemd vermogen | €100.000 |
| Totaal | €250.000 | Totaal | €250.000 |
Na de aankoop van de machine van €75.000 via een banklening verandert de balans als volgt:
| Activa | Bedrag | Passiva | Bedrag |
|---|
| Vaste activa | €200.000 + €75.000 = €275.000 | Eigen vermogen | €150.000 |
| Vlottende activa | €50.000 | Vreemd vermogen | €100.000 + €75.000 = €175.000 |
| Totaal | €325.000 | Totaal | €325.000 |
Zo blijft de balans in evenwicht, omdat zowel de activa als de passiva met €75.000 toenemen.