Urine van katers (kater-urine) heeft een penetrante en onprettige geur.
Dat komt door de afbraakproducten van het aminozuur felinine (figuur 1).
Katers ouder dan drie maanden hebben in hun urine een hoog gehalte van het aminozuur felinine. Bij poezen is dat gehalte een stuk lager. Een volwassen kater plast gemiddeld drie keer per dag, en per keer gemiddeld 30 mL urine. Per dag scheidt een volwassen kater gemiddeld$122 \mu \mathrm{mol}felinine per kilogram lichaamsgewicht uit.
Met behulp van dunnelaag-chromatografie is onderzocht of het enzym cauxine een rol speelt bij de omzettingen in figuur 2. Hiertoe zijn de volgende zes oplossingen bereid:
a en b: MBG zonder en met cauxine
c en d: MBCG zonder en met cauxine
e: glycine
f: felinine
Na een reactietijd van 10 uur bij$38^{\circ} \mathrm{C}(voor oplossingen a tot en met d) werd van alle oplossingen een chromatogram gemaakt. De resultaten van de experimenten zijn in figuur 3 weergegeven. Cauxine is op deze chromatogrammen niet zichtbaar.
De onderzochte hypothesen zijn:
Hypothese 1: Cauxine is betrokken bij de omzetting van MBG tot MBCG (stap 1).
Hypothese 2: Cauxine is betrokken bij de omzetting van MBCG tot felinine (stap 2).
Leg uit voor elke hypothese of die wordt ondersteund door de resultaten in figuur 3.
Op deze pagina behandelen we vraag 24 van het centraal examen scheikunde vwo 2025 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van De geur van kater-urine, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
