Vraag 20

De wijnmaker had een oude metalen badkuip gebruikt om geplette druiven, waaruit de wijn werd gemaakt, een week te bewaren. Deze badkuip was bedekt met een dun laagje email, een hard materiaal dat het metaal beschermde tegen corrosie. Dit email bevat loodzouten en reageert met zuur.

Onderzoekers lieten een kleine hoeveelheid email van de badkuip reageren met verdund zuur. Na de reactie werden in het gevormde mengsel$$ $\mathrm{Pb}^{2+} \text{-ionen}aangetoond. Om te bepalen of$$ $\mathrm{Pb}^{2+} \text{-ionen}uit de badkuip konden vrijkomen tijdens het maken van wijn, deden de onderzoekers commercieel verkrijgbare wijn in de badkuip. Ze bewaarden deze wijn ook een week in de badkuip, waarna de wijn een veel hogere concentratie$$ $\mathrm{Pb}^{2+} \text{-ionen}bleek te bevatten dan die van de wijnmaker: maar liefst310mg per liter.

Dit verschil in de concentratie$$ $\mathrm{Pb}^{2+} \text{-ionen}kan verklaard worden door:

•het verschil in pH van de beide wijnsoorten (oorzaak I)

•het verschil in het gebruikte volume wijn (oorzaak II)

De wijnmaker had ongeveer100L wijn gemaakt met$\mathrm{pH}=3{,}8.

De onderzoekers gebruikten4L wijn met$\mathrm{pH}=3{,}4.

Eeuwen geleden kwam loodvergiftiging door het drinken van wijn vaak voor. De oorzaak was echter een andere dan het gebruik van een oude badkuip. De Oude Romeinen voegden bijvoorbeeld 'sapa' aan wijn toe. Sapa werkt als conserveermiddel en geeft de wijn een zoetere smaak. De sapa werd gemaakt door druivensap in te koken in loden ketels. Daarbij ontstaat als gevolg van een redoxreactie een oplossing van loodsuiker$(\mathrm{Pb}(\mathrm{CH}_{3} \mathrm{COO})_{2}).