Oude spaarlampen en oude tl-buizen bevatten stoffen die worden aangeduid met de afkorting HALO. HALO geeft de gewenste kleur aan het licht. De kleur wordt onder andere bepaald door een klein percentage antimoonionen ($\mathrm{Sb}^{3+}) in HALO. Het aantal elektronen (en de verdeling ervan over de schillen) in de$\mathrm{Sb}^{3+}-ionen zijn daarbij van belang.
Slaag gegarandeerd met ExamenBoost
- Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
- Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
- Stel vragen en krijg direct antwoord
3 punten
Open vraag
Aangezien antimoon hoog staat op de lijst van elementen die schaars dreigen te worden, is men op zoek naar methoden om$\mathrm{Sb}^{3+}-ionen uit HALO terug te winnen.
Behalve$\mathrm{Sb}^{3+}-ionen bevat HALO fosfaationen en calciumionen die kunnen worden gebruikt om hydroxy apatiet te maken. Hydroxy-apatiet is een grondstof voor kunstmest.
Onderzoekers hebben daarom een methode ontwikkeld waarbij uit HALO twee producten worden verkregen: antimoonoxide en hydroxy-apatiet.
In deze methode wordt een ionische vloeistof gebruikt. Een ionische vloeistof is een zout dat vloeibaar is bij lage temperaturen, bijvoorbeeld bij kamertemperatuur. De gebruikte ionische vloeistof$((\mathrm{C}_{8} \mathrm{H}_{17})_{3} \mathrm{CH}_{3} \mathrm{NCl})bestaat uit$(\mathrm{C}_{8} \mathrm{H}_{17})_{3} \mathrm{CH}_{3} \mathrm{~N}^{+}-ionen en$\mathrm{Cl}^{-}-ionen. De$(\mathrm{C}_{8} \mathrm{H}_{17})_{3} \mathrm{CH}_{3} \mathrm{~N}^{+}-ionen zijn in figuur 1 met een vereenvoudigde structuurformule en op schematische wijze weergegeven.
De vaste stof$(\mathrm{C}_{8} \mathrm{H}_{17})_{3} \mathrm{CH}_{3} \mathrm{NCl}heeft een veel lager smeltpunt dan het zout NaCl . Het verschil in smeltpunt kan verklaard worden aan de hand van de roosteropbouw van beide stoffen. Een mogelijke roosteropbouw van$(\mathrm{C}_{8} \mathrm{H}_{17})_{3} \mathrm{CH}_{3} \mathrm{NCl}is vereenvoudigd en schematisch weergegeven in figuur 2.
Verklaar aan de hand van de bindingstypen tussen de samenstellende deeltjes, dat$(\mathrm{C}_{8} \mathrm{H}_{17})_{3} \mathrm{CH}_{3} \mathrm{NCl}een lager smeltpunt heeft dan NaCl .
Noteer je antwoord als volgt:
bindingstype(s) in$(\mathrm{C}_{8} \mathrm{H}_{17})_{3} \mathrm{CH}_{3} \mathrm{NCl}: ...
bindingstype(s) in$\mathrm{NaCl}: . ..
verklaring: ...
Op deze pagina behandelen we vraag 27 van het centraal examen scheikunde havo 2019 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Grondstoffen uit spaarlampen, en is 3 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
- Oude antwoorden terugzien
- Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
- Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden