Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat een argument is en waarom mensen argumenten gebruiken om te overtuigen.
•Je kunt een redenering herkennen die gebaseerd is op oorzaak en gevolg.
•Je kunt een redenering herkennen die gebaseerd is op overeenkomst.
•Je kunt een redenering herkennen die gebaseerd is op voorbeelden.
•Je kunt een redenering herkennen die gebaseerd is op voor- en nadelen.
•Je kunt een redenering herkennen die gebaseerd is op een kenmerk of eigenschap.
Soorten argumenten
Vaak probeert iemand je te overtuigen van een standpunt, een mening of zelfs een actie die je zou moeten ondernemen. Maar waarom zou je die persoon geloven? Dat gebeurt meestal op basis van argumenten. Een argument is een reden of verklaring die wordt gebruikt om een bewering te ondersteunen of te weerleggen. Argumenten kunnen gebaseerd zijn op feiten, vermoedens, onderzoek of de expertise van een specialist. Het is aan jou om te beoordelen of jij de redenen die iemand geeft geloofwaardig vindt. Hieronder worden de verschillende soorten argumenten en bijbehorende redeneringen besproken.
Redeneren op basis van oorzaak en gevolg
Bij dit type argument wordt er een duidelijke relatie gelegd tussen een actie of gebeurtenis (de oorzaak) en het daaruit voortvloeiende resultaat (het gevolg). De kern van de redenering is dat als het ene gebeurt, het andere daaruit voortkomt.
Een voorbeeld: "We moeten stoppen met het subsidiëren van onderwijs, want alleen dan zien mensen de echte waarde van onderwijs in."
Hier is de gedachtegang als volgt:
•Oorzaak: het onderwijs wordt gesubsidieerd, waardoor mensen er (misschien) niet volledig voor betalen.
•Gevolg: mensen (leerlingen, ouders) waarderen het onderwijs daardoor minder. De argumentatie stelt dus dat als de oorzaak (subsidie) wordt weggenomen, het gevolg (lage waardering) ook zal verdwijnen en plaats zal maken voor een positief gevolg (een hogere waardering van het onderwijs).
Redeneren op basis van overeenkomst
Deze redenering is gebaseerd op het principe dat als iets in het verleden op een bepaalde manier is gegaan, of als iets in een vergelijkbare situatie gebeurt, het zeer waarschijnlijk is dat het nu of in een nieuwe, soortgelijke situatie weer zo zal gaan. Je vergelijkt de huidige situatie met een eerdere.
Een voorbeeld: "Ik denk dat België weinig kans maakt op de eindoverwinning komend WK. Ze hebben zich immers nooit eerder kunnen plaatsen voor de finale."
De overeenkomst hier is helder:
•Historische feiten: in het verleden heeft België de finale van het WK nooit bereikt.
•Redenering: de huidige situatie is vergelijkbaar met eerdere toernooien, en daarom is het zeer waarschijnlijk dat ze het nu wederom niet zullen halen.
Redeneren op basis van voorbeelden
Bij dit argument wordt een algemene bewering (een stelling) ondersteund door specifieke, concrete voorbeelden. Deze voorbeelden dienen als bewijs voor de juistheid van de stelling.
Een voorbeeld: "Die directeur doet het uitstekend. Hij heeft niet alleen de slagingspercentages weten op te krikken, ook de leerlingtevredenheid is omhooggeschoten, evenals die van docenten."
De algemene stelling is: "Die directeur doet het uitstekend."
Deze stelling wordt bewezen met de volgende specifieke voorbeelden:
1.De slagingspercentages zijn verbeterd.
2.De leerlingtevredenheid is gestegen.
3.De tevredenheid onder docenten is eveneens hoog.
Door meerdere concrete en positieve voorbeelden te geven, wordt de algemene bewering over de directeur versterkt en geloofwaardiger gemaakt.
Redeneren op basis van voor- en nadelen
Bij dit type argumentatie worden zowel de positieve als de negatieve kanten van een standpunt of voorstel benoemd. Je laat dus zien wat vóór en wat tégen iets pleit, om uiteindelijk tot een afgewogen conclusie te komen.
Een voorbeeld: "We zouden van literatuur weer een apart vak moeten maken. Dat is duidelijk de stelling. Het is voor docenten wel fijn om hun eigen literatuur binnen hun vak te kunnen geven. Anderzijds is het voor leerlingen misschien wel prettig om niet vast te zitten aan de talen die gegeven worden, maar veel vrijer te zijn in hun keuze."
In dit voorbeeld zie je de afweging:
Stelling: literatuur moet weer een apart vak worden.
•Voordeel (voor het voorstel): docenten vinden het prettig om binnen hun eigen vak specifieke literatuur te kunnen behandelen.
•Nadeel: voor leerlingen kan het minder prettig zijn als zij minder vrijheid hebben in hun keuze. Ze moeten dan bijvoorbeeld literatuur volgen binnen één vak, terwijl ze nu misschien meer verschillende soorten literatuur kunnen kiezen.
Deze argumentatie weegt de verschillende aspecten zorgvuldig tegen elkaar af om tot een weloverwogen conclusie te komen.
Redeneren op basis van een kenmerk of eigenschap
Dit type argument maakt gebruik van een specifiek en vaak onbetwistbaar kenmerk of een duidelijke eigenschap om een algemeen oordeel te onderbouwen. Het idee is dat als iets een bepaald kenmerk heeft, dit kenmerk een diepere betekenis of kwaliteit impliceert.
Een voorbeeld: "Dat restaurant moet wel goed zijn. Het heeft niet voor niets een Michelinster."
•Hier is het kenmerk: het restaurant heeft een Michelinster.
De eigenschap die hieruit wordt afgeleid: een Michelinster is een internationaal erkend symbool van culinaire topkwaliteit. Het staat voor voortreffelijk eten, perfecte service en een uitzonderlijke eetervaring.
•De redenering: omdat het restaurant dit specifieke, hoogwaardige kenmerk heeft (een Michelinster), moet het per definitie een erg goed restaurant zijn. Het kenmerk wordt hier gebruikt als sterk bewijs voor de algemene kwaliteit.
