In een gasontladingslamp bevindt zich een gas in een afgesloten buis. Als de lamp wordt aangezet, komen de gasatomen in een aangeslagen toestand en zenden vervolgens licht uit.
In figuur 1 staat het spectrum van een gasontladingslamp die gevuld is met een mengsel van waterstofgas en een ander gas.
Als de temperatuur$Tvan het gas in de lamp hoger wordt, neemt de gemiddelde kinetische energie van de gasatomen toe.
Het dopplereffect wordt dan sterker en de emissielijn breder. De breedte$bvan een emissielijn wordt gemeten op de helft van de maximale intensiteit. Zie figuur 4.
De fotonen die worden waargenomen bij een dopplerverschuiving$\Delta \lambda=\frac{1}{2} bzijn uitgezonden
door gasatomen die met een kinetische energie$E_{\mathrm{k}, \mathrm{x}}=\ln 2 \cdot k_{\mathrm{B}} Tnaar de spectrometer toe of van de spectrometer af bewegen. Hieruit volgt het verband tussen de breedte van de emissielijn en de temperatuur van het gas:
b \propto \sqrt{T}
Leid dit verband af.
Op deze pagina behandelen we vraag 22 van het centraal examen natuurkunde vwo 2026 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Temperatuurbepaling uit lijnverbreding, en is 3 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
