Vraag 5

Slaag gegarandeerd met ExamenBoost

Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
Stel vragen en krijg direct antwoord

Bij een Australisch mijnbouwbedrijf gebruikt men in een sensor voor bodemonderzoek een capsule met radioactief cesium-137.

Cesium-137 kan op verschillende manieren vervallen naar een stabiele dochterkern. In figuur 1 zijn de twee meest voorkomende vervalprocessen weergegeven.

4 punten

Open vraag

De capsule is gevonden in de berm op twee meter van de weg. Uit een rekenmodel blijkt dat passerende automobilisten weinig gevaar hebben ondervonden van de straling uit de capsule. Het model berekent het dosisequivalent dat een persoon per seconde ontvangt op verschillende posities$xlangs de weg. Op de uitwerkbijlage staat een grafiek met het resultaat van die berekening. Op$x=0bevindt de auto zich het dichtst bij de capsule.

Neem aan dat een automobilist de capsule passeert met een constante snelheid van$90 \mathrm{~km} \mathrm{~h}^{-1}.

Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage het extra dosisequivalent dat de automobilist op het weergegeven traject ondervindt. Noteer je antwoord in één significant cijfer.

Beoordeling

uitkomst:$\quad H=0{,}05 \mu \mathrm{Sv}(0{,}04 \mu \mathrm{Sv} \leq H \leq 0{,}06 \mu \mathrm{Sv})

voorbeelden van een antwoord:

methode 1 Het gemiddelde dosisequivalent per seconde is in het weergegeven traject$0{,}03 \mu \mathrm{Sv} \mathrm{~s}^{-1}. De automobilist rijdt met een constante snelheid van$90 \mathrm{~km} \mathrm{~h}^{-1}=25 \mathrm{~m} \mathrm{~s}^{-1}en doet$t=\frac{s}{v}=\frac{\Delta x}{v}=\frac{40}{25}=1{,}6 \mathrm{~s}over het traject. Het extra dosisequivalent is$H=0{,}03 \cdot 1{,}6=0{,}048 \mu \mathrm{Sv}. Afronden op 1 significant cijfer geeft$H=0{,}05 \mu \mathrm{Sv}.

➤ Indien correct 1 punt:

methode 2

De horizontale as kan worden omgezet in een tijd-as, waarbij iedere verplaatsing van 5 m langs de as overeenkomt met een tijdsduur

\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\left(\frac{90}{3{,}6}\right)}=0{,}20s\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\left(\frac{90}{3{,}6}\right)}=0{,}20\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\left(\frac{90}{3{,}6}\right)}=0{,}2\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\left(\frac{90}{3{,}6}\right)}=0{,}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\left(\frac{90}{3{,}6}\right)}=0\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\left(\frac{90}{3{,}6}\right)}=\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\left(\frac{90}{3{,}6}\right)}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\frac{90}{3{,}6})}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\frac{90}{3{,}6}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\frac{90}{3{,}}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\frac{90}{3}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\frac{90}{\placeholder{}}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{90}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{9}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\frac{5{,}0}{\placeholder{}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=5{,}0\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=5{,}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=5\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}=\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{gem}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{ge}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v_{g}}\Delta t=\frac{\Delta x}{v}\Delta t=\frac{\Delta x}{}\Delta t=\frac{\Delta x}{V}\Delta t=\frac{\Delta x}{\placeholder{}}\Delta t=\Delta x\Delta t=\Delta\Delta t=\Delta t\Delta .

Het oppervlak onder de grafiek geeft dan het totale extra dosisequivalent. Er liggen 23 hokjes onder de grafiek, waarbij ieder hokje overeenkomt met een extra dosisequivalent van 0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}002\mu Sv0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}002\mu S0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}002\mu0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}0020{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}000{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}00{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=00{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s=0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20s0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}200{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}20{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}0{,}01\mu Svs^{-1}\cdot00{,}01\mu Svs^{-1}\cdot0{,}01\mu Svs^{-1}0{,}01\mu Svs^{-}0{,}01\mu Svs0{,}01\mu Sv0{,}01\mu S0{,}01\mu0{,}010{,}00{,}0Het totale extra dosisequivalent is 23\cdot0{,}002=0{,}046\mu Sv.23\cdot0{,}002=0{,}046\mu Sv23\cdot0{,}002=0{,}046\mu S23\cdot0{,}002=0{,}046\mu23\cdot0{,}002=0{,}04623\cdot0{,}002=0{,}0423\cdot0{,}002=0{,}023\cdot0{,}002=0{,}23\cdot0{,}002=023\cdot0{,}002=23\cdot0{,}00223\cdot0{,}0023\cdot0{,}023\cdot0{,}23\cdot023\cdot0.23\cdot023\cdot232 Afronden op 1 significant cijfer geeft H=0,05\mu SvH0,05\mu Sv .

➤ Indien correct 1 punt:

Oefen vraag

Examenroute

Alle onderwerpen die je voor je examen moet kennen op een rijtje gezet.

Bekijk examenroute

Op deze pagina behandelen we vraag 5 van het centraal examen natuurkunde vwo 2026 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Lost and found, en is 4 punten waard.

Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.

Daarnaast kun je:

Oude antwoorden terugzien
Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden