Soorten krachten

Leerdoelen

•Je kunt verschillende soorten krachten benoemen.

•Je kunt verschillende soorten krachten herkennen.

•Je kunt zwaartekracht berekenen.

•Je kunt een kracht tekenen.

Wat is kracht?

Kracht is iets wat je niet direct kunt zien. In de natuurkunde willen we alles kunnen weergeven, dus tekenen we kracht als een pijl met de volgende kenmerken:

•Een rechte pijl (getekend met een geodriehoek).

•Een aangrijpingspunt: de plek waar de kracht begint. Dit wordt vaak aangegeven met een stipje.

•De pijl wordt op schaal getekend. Bijvoorbeeld: 1 centimeter = 2 newton (N). Newton (N) is de eenheid van kracht. Het is vernoemd naar Isaac Newton, de wetenschapper die veel over krachten heeft ontdekt.

Verschillende soorten krachten

Er zijn verschillende soorten krachten, elk met een eigen naam en afkorting.

•Spierkracht\left(F_{sp}\right)\left(F_{s}\right)\left(F\right)\left(\right)is de kracht die je gebruikt met je spieren, bijvoorbeeld in je armen of benen.

•Magneetkracht\left(F_{m}\right)\left(F\right)\left(\right)\left(f\right)\left(\right)\left(D\right)\left(\right)FF\left(\right)Fis de kracht die hoort bij magneten. Als je twee magneten met dezelfde polen (bijvoorbeeld noord-noord) bij elkaar houdt, duwen ze elkaar weg.

•Veerkracht\left(F_{v}\right)\left(F\right)\left(\right)is de kracht die in een veer zit. Je gebruikt veerkracht om iets uit te rekken of in te duwen.

•Zwaartekracht\left(F_{z}\right)\left(F\right)\left(\right)is de aantrekkingskracht van planeten. Het wordt ook wel gravitatiekracht genoemd. De zwaartekracht werkt vanuit je middelpunt (ongeveer je navel) recht naar beneden, naar het midden van de planeet.

•Spankracht zit vaak in een touw dat iets vasthoudt. De spankracht ontstaat doordat er aan het touw getrokken wordt. Als een blokje aan een touw hangt en er is evenwicht, dan is de spankracht in het touw even groot als de zwaartekracht van het blokje. Spankracht heeft de afkorting F_{s}F_{s}F.

•Normaalkracht\left(F_{n}\right)\left(F_{n}\right)\left(F\right)\left(\right)is de kracht die een oppervlak uitoefent op een voorwerp dat erop staat. Als je op een stoel zit, houdt de stoel je tegen. De stoel oefent een normaalkracht op je uit. Ook hier is er vaak evenwicht: de normaalkracht is even groot als de zwaartekracht.

De valversnelling

De valversnelling\left(g\right)is de constante waarde die aangeeft hoe hard een planeet aan je trekt. Op aarde is de valversnelling ongeveer 9,81 Newton per kilogram (N/kg). Vaak wordt dit afgerond naar 10 N/kg.

Zwaartekracht berekenen

Je kunt de zwaartekracht berekenen met de formuleF_{z}=m\cdot gF=m\cdot gFz=m\cdot gFz=mg, waarin

•F_{z}=F=zwaartekracht (in newton)

•massa (in kilogram)

•valversnelling (9,81 of 10 N/kg)