De oorzaken van groeiende handel en steden
In de late middeleeuwen, specifiek van 1000 tot 1500, begonnen de samenlevingen in bepaalde delen van Europa weer te veranderen. Open terrein werd ontgonnen om landbouw mogelijk te maken en nieuwe technologieën zoals het drieslagstelsel werden gebruikt om de oogst te maximaliseren. Dit was het begin van een periode van economische groei en ontwikkeling.
De groeiende oogst was meer dan genoeg om de huidige populatie te voeden, maar er was meer. De overschotten werden naar lokale markten gebracht en verhandeld. Dit stimuleerde de groei van andere industrieën en maakte ook de opkomst van handel en steden mogelijk.
Ontstaan van steden bij marktplaatsen
Mensen begonnen dichtbij deze markten te wonen om hun goederen te kunnen verkopen en andere benodigdheden te kunnen kopen. Dit leidde tot de vorming van steden rond deze markten en dus tot de creatie van landbouwstedelijke samenlevingen.
Dit proces gebeurde voornamelijk in Noord-Italië, West-Vlaanderen en West-Nederland, waar we de meeste verstedelijking zien.
Toename van handel en de opkomst van gilden
Met het toenemen van de handel ontstonden financiële instellingen zoals banken en geldwisselaars, die wisselbrieven gebruikten om handel tussen verschillende regio's te vergemakkelijken. Daarnaast ontstonden hanze en gildes.
Hanze waren samenwerkingsverbanden van steden bij het water om makkelijker te kunnen handelen en boden onder andere voordelen zoals minder of geen tol hoeven te betalen bij handel over water, bescherming en het kunnen sluiten van deals met elkaar.
Gildes waren beroepsverenigingen van mensen met hetzelfde beroep. Voorbeelden hiervan zijn bakkersgilden.
Stadsrechten en macht
Omdat steden steeds belangrijker werden, wilden ze meer zelfstandigheid. Dit leidde tot de invoering van stadsrechten, waardoor steden meer controle kregen over hun eigen bestuur en rechtspraak. Dit werd echter wel gedaan onder supervisie van de landheer, die voor deze rechten betaald moest worden.
Om burger te worden van een stad, moest men aan bepaalde criteria voldoen. Men moest man zijn, minstens een jaar in de stad wonen, werk hebben en een bepaald bedrag kunnen betalen om het burgerrecht in een stad te verkrijgen.
Het stadsbestuur
Het bestuur van deze steden lag bij de burgemeesters, die door het vroedschap werden gekozen. Dit vroedschap, bestaande uit rijke mannen van de stad, controleerde of de burgemeesters hun taken goed uitvoerden.
Voor de rust en orde in de stad zorgden de schepenen en de schout, die deels benoemd werden door de rijke burgers en deels door de landheer.
