Nationalistische bewegingen in de koloniën

Opkomend nationalisme na WOII

Na de Tweede Wereldoorlog nam het nationalisme in de koloniën toe, met een sterke drang naar onafhankelijkheid van de koloniale overheersers. Dit verlangen werd versterkt door de verzwakking van deze machten na de oorlog en het succes van Japan tegen Westerse landen, wat het geloof in de haalbaarheid van zelfbestuur voedde. Hierdoor werd het dekolonisatieproces versneld ingezet.

De strijd naar onafhankelijkheid

Bij het onafhankelijk worden van koloniën ging het soms makkelijk, soms moeilijk. Groot-Brittannië liet Brits-Indië snel onafhankelijk worden, maar daarna ontstonden er problemen tussen Indië en Pakistan, vooral over geloof en land. Vietnam, wat eerst van Frankrijk was, kwam in een lange oorlog terecht, de Vietnamoorlog, waarbij zelfs Rusland en Amerika betrokken raakten. Dit kwam door de strijd tussen communisme en kapitalisme. Deze oorlog duurde tot in de jaren 70. En Nederlands-Indië, een kolonie van Nederland, die onafhankelijkheid gaan we nog bespreken.

Dekolonisatie van Afrika na 1950

Koloniën in Afrika wilden ook onafhankelijk worden, wat anders ging dan in Azië. De dekolonisatie begon langzaam na 1950 en verliep over het algemeen soepeler. Hier zijn drie redenen voor:

1.Veel Afrikanen waren blootgesteld aan Westers onderwijs en ideeën, wat hun wens voor onafhankelijkheid versterkte.

2.Europese landen waren verzwakt door de Tweede Wereldoorlog en hadden niet de middelen om de controle over hun koloniën te behouden.

3.Tijdens de Koude Oorlog wilde de Sovjet-Unie invloed in Afrika vergroten door onafhankelijkheidsbewegingen te steunen, wat Westerse landen ertoe bracht koloniën sneller onafhankelijk te maken, uit angst dat ze anders richting communisme zouden neigen.

Nederlands-Indië

Nederlands-Indië verklaarde zichzelf direct na de Tweede Wereldoorlog, op 17 augustus 1945, onafhankelijk onder leiding van Soekarno, een belangrijke leider van de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging. Hij streefde naar onafhankelijkheid van Nederland. Nederland, in de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog en op zoek naar financiële middelen, zag Indonesië als een waardevolle kolonie en wilde deze niet vrijgeven. Als reactie voerde Nederland tussen 1946 en 1948 politionele acties uit.

Politionele acties

Politionele acties, ook bekend als politieacties, waren militaire operaties door het Nederlandse leger in Indonesië, gepresenteerd als inspanningen voor het herstellen van orde en rust. Deze naam was bedoeld om de indruk te geven dat het niet om oorlogsvoering ging. Ondanks deze benaming, escaleerden de acties tot intensieve en bloedige gevechten tussen Nederlandse troepen en Indonesische onafhankelijkheidsstrijders. Door deze conflicten ontstond internationale druk op Nederland om Indonesië los te laten, aangezien andere landen ook dekolonisatieprocessen doormaakten en Nederland aanspoorden hetzelfde te doen.

Onafhankelijkheid

Als eerste dreigden de Verenigde Staten Nederland met het stopzetten van economische steun als het de politionele acties niet zou staken, noodzakelijk voor Nederlands wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Vervolgens veroordeelden de Verenigde Naties ook het Nederlandse geweld in Indonesië, wat nog meer de internationale druk op Nederland versterkte. Door deze ontwikkelingen erkende Nederland uiteindelijk in 1949 de onafhankelijkheid van Indonesië, waarmee het land officieel een soevereine staat werd.

Belangrijke Begrippen

•Dekolonisatie: Het proces waarbij koloniën onafhankelijk worden van koloniale machten.

•Politionele acties: Militaire operaties door Nederland in Indonesië, gepresenteerd als handhaving van de orde, maar in werkelijkheid een strijd tegen de onafhankelijkheid.