Het allel a is X-chromosomaal, recessief en een letale factor bij het ontbreken van het dominante allel A. Een mannetjescavia wordt gekruist met een voor dit gen heterozygote vrouwtjescavia.
Welke geslachtsverhouding vrouw : man kun je verwachten bij het grote aantal jongen dat ze krijgen?
Om deze vraag te beantwoorden kun je het beste je berekening volledig noteren op een papiertje!
Letale factoren
Erfelijke factoren die in homozygote toestand leiden tot niet-levensvatbare individuen.
Heterozygoot
Een organisme met twee verschillende allelen voor een bepaalde eigenschap.
Homozygoot
Een organisme met twee identieke allelen voor een bepaalde eigenschap.
Genotype
De genetische samenstelling van een organisme.
Fenotype
De waarneembare eigenschappen van een organisme.
Kuifcanaries
Canaries met een dominante kuif eigenschap, aangeduid met grote K.
Kruisingsschema
Een diagram dat de mogelijke genetische combinaties van nakomelingen toont.
Recessief
Een eigenschap die alleen tot uiting komt als er geen dominant allel aanwezig is.
Letale factoren zijn genen die, wanneer ze in homozygote toestand voorkomen, leiden tot de dood van het individu, vaak al in een vroeg ontwikkelingsstadium. Dit betekent dat sommige genotypen niet levensvatbaar zijn en dus niet voorkomen in de populatie. Dit fenomeen kan leiden tot afwijkende verhoudingen in de nakomelingen van bepaalde kruisingen.
Voorbeeld van letale factoren: De homozygote kuifkanarie
Een veelvoorkomend voorbeeld van een letale factor is te vinden bij kanaries. Het dominante gen voor de kuif (K) is dodelijk wanneer het in homozygote toestand (KK) voorkomt. Deze kanaries sterven al in een vroeg embryonaal stadium, wat betekent dat ze niet uit het ei komen en dus niet geboren worden.
Kruisingen met letale factoren
Om te begrijpen hoe letale factoren de verhoudingen in nakomelingen beïnvloeden, kijken we naar een kruising tussen twee kuifkanaries.
De kruising
Ouders: Twee kuifkanaries
•Genotypen: Omdat KK kanaries niet levensvatbaar zijn, zijn de kuifkanaries in feite altijd heterozygoot (Kk).
•Gameten: De mogelijke gameten van elk van de ouders zijn grote K en kleine K.
Kruisingsschema
Bij het opstellen van een kruisingsschema voor de kruising van twee heterozygote ouders, ziet dit er als volgt uit:
K
k
K
KK (dood)
Kk (kuif)
k
Kk (kuif)
kk (geen kuif)
Verwachte verhoudingen
•KK (dood): 25%
•Kk (kuif): 50% (twee keer aanwezig)
•kk (geen kuif): 25%
Uitkomsten van de kruising tussen twee kuifkanaries.
Resultaat
Omdat de homozygote vorm (KK) doodgaat, tellen we deze niet mee in de fenotypische verhoudingen. Dus de resulterende verhouding in de nakomelingen is:
•2 kuifkanaries (Kk)
•1 zonder kuif (kk)
Dit resulteert in een verhouding van 2:1 in plaats van de verwachte 3:1. Dit afwijkende resultaat wijst op de aanwezigheid van een letale factor.
Herkennen van letale factoren
Letale factoren zijn dus te herkennen aan de afwijkende verhoudingen in de nakomelingen. Wanneer de resulterende genotype-verhoudingen niet overeenkomen met de standaard verwachtingen (bijvoorbeeld 3:1 of 1:1), kan er sprake zijn van een letale factor. Dit kan variëren afhankelijk van het gen en de combinatie van allelen.
Voorbeeld van andere letale factoren
Het is ook mogelijk dat andere combinaties letaal zijn, bijvoorbeeld bij homozygoot recessieve genen zoals aa. Het is belangrijk om goed te lezen en de gegevens zorgvuldig te analyseren om letale factoren te kunnen identificeren.
Voeg je bij ruim 80.000 leerlingen die al leren met JoJoschool
Helemaal compleet!
Alle informatie die ik voor mijn toetsen moet kennen is aanwezig, de powerpoints zijn duidelijk en makkelijk te begrijpen. De opdrachten passen altijd goed bij het onderwerp en ondersteunen goed bij het leren. JoJoschool is erg overzichtelijk voor mij!
Heel overzichtelijk
Ik gebruik het nu voor Biologie, het werkt ontzettend goed, het is heel overzichtelijk en alles wordt behandeld. Hoog rendement haal ik met leren, geen langdradige verhalen, maar ook niet te moeilijk. Het houdt ook automatisch bij hoe ver je bent.
Beter dan YouTube
Het is voor mij een erg goede manier om de leerstof voor toetsen te begrijpen. De video’s zijn een stuk duidelijker en beter dan de meeste video’s op YouTube.
Waarom kies je voor JoJoschool?
Hoger scoren
86% van onze leerlingen zegt hoger te scoren.
Betaalbaar en beter
Een alternatief op dure bijles, altijd uitgelegd door bevoegde docenten.
Sneller begrijpen
83% van onze leerlingen zegt onderwerpen sneller te begrijpen.