Test je kennis met de 2 examenvragen die aan dit onderwerp zijn gekoppeld.
Enkele keuze
Herkauwers
Herkauwers zoals de koe bezitten een grote pens aan het begin van het maag-darmkanaal, waarin veel soorten bacteriën leven die de celwanden van grassen en boombladeren afbreken. Tussen koe en bacteriën is sprake van mutualisme. Het voedsel dat door de bacteriën gedeeltelijk is verteerd, wordt door anti-peristaltische bewegingen van de slokdarm teruggebracht naar de bek en wordt met de maalkiezen nogmaals gekauwd. Een groot deel van de bacteriën wordt samen met de planten fijngemalen, daarna doorgeslikt en vervoerd naar de lebmaag (zie afbeelding).
Het maagsap van de lebmaag bevat dezelfde stoffen als het maagsap van de mens. Over het effect van dit lebmaagsap op de spijsbrij worden de volgende uitspraken gedaan:
1 Door maagzuur uit het lebmaagsap worden enzymen van de bacteriën in de spijsbrij onwerkzaam gemaakt.
2 Door enzymen uit het lebmaagsap worden eiwitten in de spijsbrij verteerd.
3 Door maagzuur uit het lebmaagsap worden vrijwel alle bacteriën in de spijsbrij actief.
Welke van deze uitspraken is of zijn juist?
Chemische vertering
Het proces waarbij voedsel op moleculair niveau wordt afgebroken door enzymen.
Amylase
Een enzym in speeksel dat zetmeel afbreekt tot maltozen.
Maltozen
Een disaccharide gevormd uit de afbraak van zetmeel.
pH
Een maat voor de zuurgraad van een oplossing.
Verteringsklieren
Klieren die enzymen en andere stoffen afscheiden voor de vertering.
Speeksel
Een vloeistof in de mond die enzymen zoals amylase bevat.
Slokdarm
Een buis die voedsel van de mond naar de maag transporteert.
Maag
Een orgaan waar voedsel wordt afgebroken door maagzuur en enzymen.
Pepsinogeen
Een inactief pro-enzym dat wordt omgezet in pepsine.
Pepsine
Een enzym dat eiwitten in de maag afbreekt.
Positieve terugkoppeling
Een proces waarbij een product de productie van zichzelf stimuleert.
Maagportier
Een kringspier die de doorgang van voedsel van de maag naar de twaalfvingerige darm regelt.
Alvleessap
Een vloeistof geproduceerd door de alvleesklier die enzymen bevat voor verdere vertering.
Natriumwaterstofcarbonaat
Een stof die de zuurgraad in de twaalfvingerige darm neutraliseert.
Gal
Een vloeistof geproduceerd door de lever die vetten helpt verteren.
Dunne darm
Een deel van het spijsverteringskanaal waar verdere vertering en opname van voedingsstoffen plaatsvindt.
Darmsap
Een vloeistof in de dunne darm die enzymen bevat voor de vertering van koolhydraten en eiwitten.
Maltase
Een enzym dat maltose afbreekt tot glucose.
Glucose
Een monosaccharide dat kan worden opgenomen in het bloed.
•De werking van verteringssappen op moleculair niveau begrijpen
•De invloed van pH begrijpen
•De werking van verteringsklieren begrijpen
Speekselklieren
Stap 1: Chemische vertering begint al in de mond. In onze mond wordt namelijk speeksel aangemaakt door de speekselklieren en getransporteerd door de speekselklierkanalen. Een mens heeft een ondertong-speekselklier, een oorspeekselklier en een onderkaak-speekselklier.
Ons speeksel bevat amylase. Amylase breekt zetmeel af tot maltose (disaccharide). Amylase is een enzym en dit enzym werkt optimaal bij een pH van 6,6 (oftewel pH 6,6 is het optimum).
Speeksel bevat lipase en dit helpt bij het verteren van vet. De tong verteert al 20% van het vet voordat het de twaalfvingerige darm binnenkomt.
Overzicht van de speekselklieren in en rond de mond.
Slokdarm
Stap 2: Na de mond vindt er vertering plaats in de slokdarm. De slokdarm voegt geen verteringssappen toe aan het proces. Er vindt kort vertering plaats. De enzymen die uit de mond komen werken wel door in de slokdarm.
Vanuit de mond komt voedsel via de slokdarm in de maag.
De maag
Stap 3: Na de slokdarm gaat de vertering van voedsel verder in de maag. In de maag is het erg zuur en daardoor stopt de werking van enzymen uit de mond. Het autonome zenuwstelsel regelt de afscheiding van maagsap. De maag regelt vervolgens dat het hormoon gastrine wordt aangemaakt.
De maag heeft verschillende delen en mondt uit in de twaalfvingerige darm via de maagportier.
Maagsapklieren
Maagsapklieren spelen een belangrijke rol in de vertering. Dit worden namelijk flink aan het werk gezet. Er zijn 3 soorten kliercellen en ze produceren allemaal wat anders. Dit is wat de kliercellen produceren:
•HCl (zoutzuur)
•Slijm (belangrijk voor bescherming van de maagwand)
•Pepsinogeen
Pepsinogeen is een inactief pro-enzym. Het is nodig voor de productie van pepsine. Een combinatie van pepsinogeen en HCl maakt pepsine. Pepsine versterkt de aanmaak van zichzelf. Dit zorgt voor een positieve terugkoppeling oftewel een zelfversterkend effect. (zie afbeelding). Pepsine splitst eiwitmoleculen in lange aminozuurketens. Pepsine werkt het beste bij een pH van 2,5 (optimum).
Overzicht van hoe maagsap door de maagsapklieren wordt afgegeven in de maag.
De twaalfvingerige darm
Stap 4: Het eten komt vervolgens, via de maag, in de twaalfvingerige darm terecht. In de maag was het erg zuur en de maagportier opent hangt af van de pH in twaalfvingerige darm.
Is het te zuur dan blijft de portier dicht.
Zuur stimuleert cellen in de wand van twaalfvingerige darm tot aanmaak en afgifte (secretie) van secretine en cholecystokinine.
Secretine stimuleert lever tot aanmaak van gal en secretine stimuleert alvleesklier tot aanmaak NaHCO3 (basisch!). De twaalfvingerige darm heeft inmiddels weer een lagere pH van 8 à 9 en daardoor kan de maagpoort weer open.
Cholecystokinine stimuleert de afgifte gal en van alvleessap. In alvleessap zitten enzymen die helpen bij de vertering van eiwitten, vet en koolhydraten.
Zie overzicht van de regulatie van pH in de maagportier:
Overzicht van het openen en sluiten van de maagportier naar de twaalfvingerige darm wanneer er voedsel uit de maag komt.
De alvleesklier
Stap 5: De alvleesklier gaat zijn werk doen. De alvleesklier maakt alvleessap voor de vertering van eiwitten, vetten en koolhydraten. Hier vindt voornamelijk vetvertering plaats.
De alvleesklier maakt het enzym trypsinogeen aan. Een voorstadium van trypsine. In de wand van de twaalfvingerige darm wordt enterokinase gevormd. De enterokinase is een enzym dat ervoor zorgt dat trypsinogeen wordt omgezet in trypsine.
Enterokinase zet trypsinogeen om in het actieve trypsine.
Dit zijn de enzymen in de alvleesklier:
•Trypsinogeen → trypsine: zet lange polypeptide-ketens om in korte ketens.
•Peptidasen: zetten korte ketens om in → dipeptiden, tripeptiden en losse aminozuren
•Amylase: Zet zetmeel om in maltose
•Lipase: Zet triglyceriden om tot glycerol en vetzuren en monoglyceriden
Onder invloed van lipase wordt een triglyceride omgezet in glycerol, losse vetzuren en monoglyceride.
De enzymen bevatten ook DNA-ase en RNA-ase, hiermee wordt DNA/RNA omgezet in nucleotiden.
Dunne darm
Stap 6: Vervolgens komt het eten in de dunne darm. In de dunne darm is de pH gezakt naar 7. Darmsap bevat maltase, sacharase, lactase en peptidase. Maltose wordt in de dunne darm door middel van het maltase omgezet tot glucose.
In de dunne darm wordt maltose onder invloed van maltase omgezet in glucose.
Zetmeel wordt tijdens dit proces omgezet tot glucose en eiwitten tot aminozuren. Hieronder twee overzichten van de processen.
Zetmeel tot glucose:
Overzicht hoe zetmeel vanuit de mondholte wordt afgebroken tot glucose.
Eiwit tot aminozuur
Overzicht hoe een eiwit vanuit de maag wordt afgebroken tot losse aminozuren.
Voeg je bij ruim 80.000 leerlingen die al leren met JoJoschool
Helemaal compleet!
Alle informatie die ik voor mijn toetsen moet kennen is aanwezig, de powerpoints zijn duidelijk en makkelijk te begrijpen. De opdrachten passen altijd goed bij het onderwerp en ondersteunen goed bij het leren. JoJoschool is erg overzichtelijk voor mij!
Heel overzichtelijk
Ik gebruik het nu voor Biologie, het werkt ontzettend goed, het is heel overzichtelijk en alles wordt behandeld. Hoog rendement haal ik met leren, geen langdradige verhalen, maar ook niet te moeilijk. Het houdt ook automatisch bij hoe ver je bent.
Beter dan YouTube
Het is voor mij een erg goede manier om de leerstof voor toetsen te begrijpen. De video’s zijn een stuk duidelijker en beter dan de meeste video’s op YouTube.
Waarom kies je voor JoJoschool?
Hoger scoren
86% van onze leerlingen zegt hoger te scoren.
Betaalbaar en beter
Een alternatief op dure bijles, altijd uitgelegd door bevoegde docenten.
Sneller begrijpen
83% van onze leerlingen zegt onderwerpen sneller te begrijpen.
