Leg uit wat de lithosfeer is.
Leerdoelen
•Hoe is de aarde opgebouwd?
•Wat zijn de kenmerken van de verschillende soorten aardkorst?
Opbouw van de Aarde
De aarde is opgebouwd uit verschillende lagen: de aardkern, de aardmantel, en de aardkorst.
De lithosfeer omvat de aardkorst en bestaat uit vaste stof (gesteente). De lithosfeer bestaat uit twee soorten plaat: oceaanbodem en continentbodem.
De asthenosfeer, gevonden onder de lithosfeer, bevat stroperig gesteente en speelt een cruciale rol in de aandrijving van platentektoniek.
Soorten aardkorstplaten
De lithosfeer bestaat uit twee soorten aardkorstplaten: oceaanbodem en continentbodem. De oceaanbodem is gemaakt van basalt en is relatief dun (8-10 km). De continentbodem is gemaakt van graniet en is aanzienlijk dikker (10-40 km en soms meer) en relatief lichter van gewicht.
Dichtheid en gewicht van aardkorstplaten
De dichtheid van de oceanische platen is hoger dan die van de continentale platen, waardoor de oceanische platen dieper in de asthenosfeer weggezakt liggen. Nieuw gevormde oceanische platen zijn warmer en dikker, maar koelen geleidelijk af, waardoor hun dichtheid toeneemt en ze verder in de asthenosfeer zinken. Op plekken waar een nieuwe plaat wordt gevormd zijn oceanen minder diep dan op andere plekken.
Verschillen in oceaandiepte
De diepte van oceanen varieert en is afhankelijk van de locatie van de aardkorstplaten. Mid-oceanische ruggen, waar nieuwe platen worden gevormd, zijn minder diep dan andere gebieden van de oceaanbodem. Dit verschil in diepte is te zien aan de variatie in kleur op geografische kaarten, die de topografie van de oceaanbodem weergeven.
Platentektoniek: oorzaken
Platentektoniek wordt aangedreven door processen die plaatsvinden in de asthenosfeer. Twee belangrijke processen zijn:
Ridge push: waar magma opstijgt bij mid-oceanische ruggen en gesteente vormt dat door afkoeling en verhoging van dichtheid naar beneden glijdt;
Slab pull: waar een zwaardere plaat de mantel wordt ingetrokken en andere platen meesleept door zwaartekracht.
