Wat is de rol van zee- of oceaanstromen in het klimaat van een regio?
Klimaten in Zuid-Amerika
Zuid-Amerika kent een grote diversiteit aan klimaten, die het gevolg zijn van fysieke factoren. Deze factoren zorgen voor de unieke klimaatverschillen in de regio. Een opvallend voorbeeld is Antofagasta in Chili, dat ondanks zijn ligging aan zee en aan de voet van het Andesgebergte, een woestijnklimaat heeft. Dit komt door de samenhang tussen klimaten en de fysieke situatie. De breedteligging is van invloed: hoe verder van de evenaar, hoe kouder. De hoogteligging zorgt ook voor verschil in temperatuur: hoe hoger hoe kouder. De temperatuurverschillen boven land zijn groter dan boven zee. Aflandige en aanlandige wind zorgen voor respectievelijk grote en kleine temperatuurverschillen. Daarnaast kunnen zee- en oceaanstromen ook warmte en kou aanvoeren. Een gebergte kan warme of koude lucht tegenhouden.
Het Köppensysteem
Het Köppensysteem classificeert klimaten op basis van temperatuur en neerslag. Het systeem gebruikt hoofdletters voor hoofdklimaten en kleine letters voor neerslagpatronen. Bij de A-klimaten komt ook de kleine letter 'm' voor, die het moessonklimaat aanduidt. Dit systeem helpt bij het begrijpen van de klimaatkenmerken in Zuid-Amerika.
Belangrijke klimaatfactoren in Zuid-Amerika
•Reliëf en gebergten: Het Andesgebergte is een jong hooggebergte dat vocht uit de Stille Oceaan blokkeert. Aan de oostkant van Zuid-Amerika heb je de hooglanden van Guyana en Brazilië. Hier zorgen stuwingsregens en regenschaduw voor variatie in neerslag.
•Zeestromen: De koude Peru-stroom (ook bekend als de Humboldt-stroom) langs de westkust van Zuid-Amerika zorgt voor droge omstandigheden in gebieden zoals Lima. Deze stroom wordt versterkt door opwellend dieptewater, wat de lucht erboven koud maakt en vocht vasthouden bemoeilijkt.
•Luchtdruk en windsystemen: De passaatwinden, zoals de zuidoostpassaat, brengen vocht naar het continent. In de zomer (december tot februari) verschuift de Intertropische Convergentiezone (ITCZ) zuidwaarts, wat leidt tot moessonregens in centraal Brazilië.
Klimaatgrafieken
Bij het bestuderen van klimaatgrafieken is het belangrijk om te letten op de zuidelijke ligging van Zuid-Amerika. Klimaatgrafieken beginnen vaak met de wintermaanden, wat juli en augustus zijn op het zuidelijk halfrond. Bij het verklaren van een klimaat aan de hand van een klimaatgrafiek heb je verschillende kaarten nodig: een kaart met klimaatgebieden, een natuurkundige kaart, een kaart met luchtdrukgebieden
Antofagasta: een droog klimaat
Antofagasta ligt bijna op de steenbokskeerkring, waar droge klimaten vaak voorkomen. Ondanks de ligging aan zee, zorgt de koude zeestroom voor een gebrek aan neerslag. De lucht boven het koude zeewater is koud en kan geen vocht vasthouden, wat resulteert in een woestijnklimaat (B-klimaat).
