Leerdoelen
•Je weet hoe de internationale arbeidsverdeling is verdeeld tussen centrum, semi-periferie en periferie.
•Je weet wat het begrip global shift betekent en wat hiervan de oorzaken zijn.
Economische categorieën
De wereld is in te delen in drie economische categorieën: centrumlanden, semi-periferie en periferie. Deze verdeling helpt ons de complexe structuur van internationale handelsrelaties en productieprocessen te begrijpen.
•Centrumlanden: Dit zijn de rijkste en meest (economisch) ontwikkelde landen met een sterke invloed op de wereldmarkt. Denk aan landen zoals de VS, Japan, en Duitsland. Hun economieën drijven op hoogtechnologische industrieën en geavanceerde dienstensectoren. Ze zijn het economisch kerngebied van de wereld, oftewel de regio's die belangrijk zijn voor bijvoorbeeld de handel, innovatie en technologie.
•Semi-periferie: Deze landen bevinden zich midden in een ontwikkeling, ergens tussen centrum en periferie. Veel van deze landen, zoals China en India zijn belangrijk omdat er veel industrie is, zoals elektronica, textielproductie, en auto-assemblage.
•Periferie: Dit zijn de minst ontwikkelde en vaak armere landen. Zij dragen weinig bij aan de wereldeconomie- en handel. Hun bijdrage aan de wereldmarkt beperkt zich vaak tot de levering van grondstoffen en laagwaardige productie.
Internationale arbeidsverdeling
De wereld heeft dus een bepaalde inrichting van wereldwijde handel en economie. In deze inrichting zit een taakverdeling bij alle landen. Dit heet de internationale arbeidsverdeling. Omdat elk land een eigen taak heeft, wordt de productieketen, het proces van grondstof tot eindproduct, ook opgedeeld.
•Centrum: Beheerst de wereldhandel. Ontwikkelt en ontwerpt het transport en verkoop.
•Semi-periferie: Produceert de goederen.
•Periferie: Levert de grondstoffen zoals katoen of fossiele brandstoffen.
Global shift
Global Shift is de verschuiving of toevoeging van het economisch kerngebied over de wereld. Eerst waren Europa en Noord-Amerika, de zogenaamde centrumlanden, het middelpunt van de economie. Nu verschuift dat naar de semi-periferie, met name naar Aziatische landen zoals China en India. Deze verandering komt vooral doordat in deze landen steeds meer industrieën opkomen.
Deze verschuiving is mogelijk gemaakt door verbeteringen in transport en communicatie, waardoor productie naar landen met lagere loonkosten kon worden verplaatst, wat weer resulteerde in een economische groei in deze regio's.
China en India
China en India hebben een centrale rol gespeeld in deze economische verschuiving. Dankzij massale productie en export hebben deze landen zichzelf snel ontwikkeld. In het bijzonder heeft China, door de groeiende economie, flink kunnen investeren in onderwijs en hoogtechnologische industrieën, wat resulteerde in een beter opgeleide bevolking. Deze ontwikkelingen hebben China geleidelijk te duur gemaakt voor de productie van eenvoudige producten. Hierdoor is deze productie verschoven naar andere landen, zoals Bangladesh en Vietnam, die nu bekendstaan als de nieuwe centra voor bijvoorbeeld textielproductie. Intussen richten China en India zich meer op geavanceerde producten.
