De zoektocht naar de zeeroute naar Indië werd gedreven door meerdere factoren. Europeanen wilden toegang tot goud en specerijen, maar de traditionele landroutes naar Azië werden geblokkeerd na de Val van Constantinopel in 1453 door de Ottomanen, die hoge tol vroegen. De voltooiing van de Reconquista in 1492 zorgde voor veel werkloze soldaten die kansen zagen als zeelieden in de 'Nieuwe Wereld'. Technologische ontwikkelingen, zoals de uitvinding van het sextant in de 14e en 15e eeuw, maakten navigatie op zee makkelijker.
Portugal en Spanje waren de voorlopers in deze ontdekkingstochten. Portugal richtte zich op de oostelijke route rond Afrika. Ze brachten de Afrikaanse kust in kaart en stichtten in 1488 factorijen (handelsposten) bij Kaap de Goede Hoop. In 1498 vond Vasco da Gama de oostelijke zeeroute naar India door om Kaap de Goede Hoop heen te varen. De Portugezen stichtten koloniën, breidden hun invloed en cultuur uit, en handelden voornamelijk in specerijen in Zuidoost-Azië.
Spanje richtte zich aanvankelijk meer op de westelijke route over de Atlantische Oceaan. Christoffel Columbus bereikte in 1492 namens Spanje de 'Nieuwe Wereld' (Amerika). Ferdinand Magelhaen, een Portugees in Spaanse dienst, begon in 1519 aan een wereldreis en voer daarbij door het gebied dat Indië heet, waarbij de Filipijnen werden bezocht die later Spaans gebied werden.
In West-Afrika waren zowel Spanjaarden als Portugezen betrokken bij de slavenhandel. Ze ruilden Europese handelsgoederen zoals textiel, drank en wapens voor tot slaaf gemaakte Afrikanen, waarbij de slavenmarkten groeiden door de Europese vraag.
In Amerika veroverden de Spanjaarden overzeese gebieden en stichtten veel plantagekoloniën. Ze verspreidden het christendom, introduceerden Spaans als landstaal en het rooms-katholicisme als dominante godsdienst. De inheemse bevolking stierf massaal door Europese ziektes en conflicten. Portugal ontdekte de kust van Brazilië, wat Portugees gebied werd. Beide landen waren betrokken bij de driehoekshandel, waarbij tot slaaf gemaakte Afrikanen naar Amerikaanse plantages werden verscheept om daar goederen zoals suiker, tabak en koffie te produceren, die vervolgens naar Europa werden vervoerd.
Geschiedenis