De koning van Nederland heeft een belangrijke, maar voornamelijk ceremoniële en symbolische rol. Hij is het staatshoofd en vertegenwoordigt Nederland in binnen- en buitenland.
Hoewel de koning deel uitmaakt van de regering, is hij politiek onschendbaar en draagt hij geen politieke verantwoordelijkheid. Die verantwoordelijkheid ligt bij de ministers. Dit betekent dat de koning zelf geen politieke beslissingen neemt, maar wel een aantal taken uitvoert:
- Ondertekenen van wetten en besluiten: Wetten en koninklijke besluiten worden pas geldig nadat de koning ze heeft ondertekend.
- Voorlezen van de Troonrede: Elk jaar op Prinsjesdag leest de koning de Troonrede voor, waarin de plannen van de regering voor het komende jaar worden gepresenteerd.
- Benoemen van ministers en staatssecretarissen: Na verkiezingen speelt de koning een rol bij de formatie van een nieuw kabinet door de informateur en formateur te benoemen. Uiteindelijk beëdigt hij de nieuwe ministers en staatssecretarissen.
- Voorzitter van de Raad van State: De koning is voorzitter van de Raad van State, een belangrijk adviesorgaan van de regering en de hoogste algemene bestuursrechter. Hij neemt echter niet deel aan de beraadslagingen over adviezen of uitspraken.
- Representatieve taken: De koning ontvangt staatsbezoeken, legt werkbezoeken af in Nederland en bezoekt Nederlandse gemeenschappen in het buitenland. Hij is een symbool van nationale eenheid en continuïteit.
Kortom, de koning is een verbindende figuur die het land vertegenwoordigt, maar de dagelijkse politieke leiding ligt bij de gekozen regering.