Hoe verspreidde de islam zich in de Arabische wereld?

De islam, een van de grootste wereldgodsdiensten, is ontstaan in het jaar 610 toen Mohammed de opdracht kreeg van Allah om het geloof te verspreiden. Hij werd de profeet van Allah en stichtte in 622 de eerste islamitische samenleving in Medina, wat het begin van de islamitische jaartelling markeert. Alle goddelijke openbaringen die Mohammed ontving, werden vastgelegd in de Koran, het heilige boek dat de leidraad vormt voor het leven van moslims.

Moslims baseren hun leven op vijf belangrijke principes, ook wel de Vijf Zuilen genoemd:

1. Geloofsbelijdenis (Shahada): De overtuiging dat er maar één God is, Allah, en dat Mohammed zijn profeet is.
2. Gebed (Salat): Moslims bidden vijf keer per dag op vaste tijden, gericht naar Mekka, vaak in een moskee.
3. Liefdadigheid (Zakat): Het geven aan de armen en zieken is een belangrijke plicht.
4. Vasten (Sawm): Elk jaar doen moslims mee aan de Ramadan, een maand van vasten van zonsopgang tot zonsondergang.
5. Bedevaart (Hadj): Elke moslim die daartoe in staat is, moet minstens één keer in zijn leven een bedevaart naar Mekka hebben gemaakt.

De islam werd verspreid door de uitbreiding van het Arabische rijk (het kalifaat) onder de kaliefen, vanuit het idee van jihad. Mohammed wilde een groot islamitisch rijk stichten en gaf zijn volgelingen, de kaliefen, de opdracht om het geloof te verspreiden, desnoods met geweld. Het Arabische Rijk groeide enorm en strekte zich binnen honderd jaar na Mohammeds dood uit van India tot aan Spanje en Portugal. Opvallend was de tolerantie van de moslims tegenover andere godsdiensten, zoals het christendom, in de veroverde gebieden; deze werden niet verboden. Steeds meer Arabische stammen sloten zich bij Mohammed en de islam aan, en er werden moskeeën gebouwd.

Het Arabische Rijk kende een bloeiende beschaving met veel aandacht voor cultuur, wetenschap en onderwijs. Het was een landbouw-stedelijke samenleving, wat betekent dat er veel steden waren, maar de landbouw nog steeds de belangrijkste economische activiteit vormde. De Arabische taal en het Arabische schrift waren de voertaal en een belangrijk onderdeel van de gemeenschappelijke cultuur. De Arabieren namen ook veel over van de Byzantijnse cultuur, vooral in de bouwkunst, zoals koepels, bogen en mozaïeken. De handel bloeide en de Arabische wereld had een belangrijke rol in de wereldhandel door de lange handelsroutes. Wetenschap en kunst ontwikkelden zich sterk, met veel kennisdeling en nieuwe kennis die werd toegevoegd aan vertaalde werken. De invloed van de Arabische wereld op Europa was groot, met name op het gebied van nieuwe producten, een nieuw cijfersysteem, 'verloren' of nieuwe kennis (wetenschap en literatuur) en veel nieuwe woorden.

Rond 750 viel het grote Arabische Rijk uiteen in kleinere rijken. Ondanks deze politieke fragmentatie bleef de islam, samen met de Arabische taal en het schrift, een gemeenschappelijke cultuur vormen in deze gebieden. De islam bleef zich verder verspreiden en de invloed van moslims groeide. Overigens ontstond er in 661 ook een belangrijke splitsing binnen de islam tussen de soennieten en de sjiieten, hoewel dit de verspreiding van het geloof niet vertraagde.