De Restauratie is de periode na de val van Napoleon, rond 1815, waarin Europese landen probeerden de politieke situatie van vóór de Franse Revolutie te herstellen.
De doelen van de heersende machten tijdens de Restauratie waren:
- Herstel van de oude orde: Dit hield in dat de oude vorsten en adellijke families weer aan de macht kwamen. Zij streefden naar het terugbrengen van absolute monarchieën, waarbij koningen en keizers de volledige macht hadden, in plaats van de republieken of constitutionele monarchieën die tijdens de revolutie waren ontstaan.
- Machtsevenwicht: Er werd getracht te voorkomen dat één land, zoals Frankrijk onder Napoleon, opnieuw te machtig zou worden. Om dit te bereiken, werden grenzen soms opnieuw getekend en staten groter of kleiner gemaakt. Een voorbeeld hiervan is het ontstaan van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (Nederland, België en Luxemburg) als bufferstaat tegen Frankrijk.
- Terugdraaien van hervormingen: Veel hervormingen en revolutionaire ideeën die tijdens de Franse Revolutie en onder Napoleon waren ingevoerd, werden teruggedraaid. Dit omvatte het herstellen van de privileges van de adel en de geestelijkheid, en het verminderen van de invloed van de burgers. De ideeën over democratie en burgerinspraak werden door de leiders van de Restauratie als gevaarlijk beschouwd.
De doelen van de burgers waren echter niet eenduidig en stonden vaak haaks op die van de heersende machten:
- Verschillende opvattingen: Hoewel de heersende machten de oude orde wilden herstellen, waren veel burgers beïnvloed door de ideeën van de Verlichting en de Franse Revolutie. Zij streefden juist naar meer vrijheid, gelijkheid en inspraak in het bestuur.
- Opkomst van nieuwe stromingen: In deze periode ontstonden nieuwe politiek-maatschappelijke stromingen, zoals het liberalisme. Deze stromingen streefden naar meer burgerrechten en een uitbreiding van het kiesrecht.
- Sociale onrust: De Restauratie leidde tot sociale onrust, omdat veel burgers vonden dat ze te weinig rechten hadden. Er waren dus zeker groepen mensen die bleven strijden voor meer inspraak en democratie, in plaats van de terugkeer van absolute monarchieën.