Wat waren de oorzaken van de opkomst van de nazi's?

De opkomst van Hitler en de nazi's werd veroorzaakt door een combinatie van economische, politieke en ideologische factoren:

• Economische problemen en de Weimarrepubliek (tot 1929): Na de Eerste Wereldoorlog moest Duitsland zware herstelbetalingen doen volgens het Verdrag van Versailles. Toen Duitsland deze niet kon betalen, bezette Frankrijk in 1923 het Ruhrgebied. Dit leidde tot stakingen, het bijdrukken van extra geld en een enorme inflatie. In deze periode pleegde Hitler zijn mislukte staatsgreep en schreef hij Mein Kampf. Het Dawesplan (1924) van de Verenigde Staten zorgde tijdelijk voor economische bloei, maar maakte Duitsland ook afhankelijk van Amerika.
• De Beurskrach en de opkomst van de nazi's (na 1929): De Amerikaanse Beurskrach in 1929 veroorzaakte een wereldwijde economische crisis, die Duitsland hard raakte. In deze crisistijd wonnen extreme partijen zoals de nazi's aan populariteit. De nazi's beloofden werk, welvaart en herstel van Duitslands macht, wilden een einde maken aan het Verdrag van Versailles, waren meesters in propaganda (radio, film) en straalden kracht en eenheid uit met bijvoorbeeld de paramilitaire SA. Ze gebruikten Joden als zondebok en pasten de dolkstootlegende aan.
• Machtsovername en totalitaire staat: Na succesvolle verkiezingen in 1932 werd Hitler in januari 1933 rijkskanselier. De Rijksdagbrand in februari 1933, toegeschreven aan een communist, gebruikte Hitler als excuus om communisten te arresteren en te verbieden. Kort daarna voerde hij de Machtigingswet in, die de regering vier jaar lang alle macht gaf zonder parlementaire inspraak. Na de dood van president Hindenburg in 1934 riep Hitler zichzelf uit tot 'Führer' en begon hij met de nazificatie van de samenleving, gericht op een 'Volksgemeinschaft'. Politieke tegenstanders werden naar concentratiekampen gestuurd, zoals Dachau.
• Hitlers buitenlandse politiek en appeasement: Hitler wilde het Verdrag van Versailles ongedaan maken en 'Lebensraum' (leefruimte) creëren voor het Duitse volk. Hij annexeerde Oostenrijk (de Anschluss) in 1938 en wilde ook het Sudetenland (een Duitstalige provincie in Tsjecho-Slowakije) innemen. De appeasementpolitiek van Groot-Brittannië en Frankrijk, gericht op het voorkomen van een nieuwe oorlog door toe te geven aan Hitlers eisen, mislukte. Op de Conferentie van München (1938) mocht Hitler het Sudetenland innemen, mits hij beloofde geen verdere gebieden te annexeren. Deze belofte werd gebroken toen Duitsland in september 1939 Polen binnenviel, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde.

De nazi's kwamen aan de macht door de economische crisis, hun effectieve propaganda, het aanwijzen van zondebokken (democratische leiders en Joden), hun beloftes van werk en welvaart (die ze deels waarmaakten) en de mislukte appeasementpolitiek van andere landen.