Wat is natuurlijk actieve, natuurlijk passieve, kunstmatig actieve en kunstmatig passieve immuniteit?

Immuniteit kan op verschillende manieren worden verkregen, namelijk door een combinatie van natuurlijke of kunstmatige immuniteit met actieve of passieve immunisatie.

• Natuurlijke immuniteit ontstaat wanneer je lichaam zelf reageert op een echte ziekteverwekker, bijvoorbeeld als je ziek wordt.
• Kunstmatige immuniteit krijg je als je opzettelijk wordt blootgesteld aan een antigeen, bijvoorbeeld door een vaccinatie.
• Actieve immunisatie betekent dat je lichaam zelf antistoffen aanmaakt en geheugencellen vormt. Dit geeft vaak langdurige bescherming.
• Passieve immunisatie betekent dat je kant-en-klare antistoffen krijgt toegediend, waardoor je lichaam zelf niet actief hoeft te worden. Dit geeft tijdelijke bescherming.

Als deze concepten gecombineerd worden, ontstaan de volgende vier soorten immuniteit:

1. Natuurlijk actief: Dit gebeurt wanneer je een infectie doormaakt met een echte ziekteverwekker. Je lichaam reageert hierop door zelf antistoffen en geheugencellen aan te maken. Een voorbeeld hiervan is wanneer je de mazelen krijgt en daarna levenslang immuun bent.
2. Natuurlijk passief: Hierbij krijg je antistoffen van nature toegediend, zonder dat je lichaam ze zelf aanmaakt. Een bekend voorbeeld is een baby die antistoffen van de moeder krijgt via de placenta of moedermelk, wat tijdelijke bescherming biedt.
3. Kunstmatig actief: Dit is wat er gebeurt bij een vaccinatie. Je krijgt een dode of verzwakte ziekteverwekker (of delen daarvan, de antigenen) ingespoten. Je lichaam maakt dan zelf antistoffen en geheugencellen aan, waardoor je langdurig beschermd bent. Denk hierbij aan een vaccinatie tegen de bof, mazelen en rodehond (BMR).
4. Kunstmatig passief: Dit wordt toegepast in noodgevallen, bijvoorbeeld als je direct beschermd moet worden tegen een ziekte. Je krijgt dan kant-en-klare antistoffen (een antiserum) toegediend. Je lichaam maakt zelf geen antistoffen aan en er worden geen geheugencellen geactiveerd, dus de bescherming is tijdelijk. Een voorbeeld is het toedienen van een tetanusantiserum na een diepe wond.